1. Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác.
2.6Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các điều 123, 134, 141, 142, 143, 144, 150, 151, 168, 169, 170, 171, 173, 178, 248, 249, 250, 251, 252, 265, 266, 286, 287, 289, 290, 299, 303 và 304 của Bộ luật này.
Để xác định
tuổi chịu trách nhiệm hình sự (TNHS), pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành chia
làm 3 nhóm tuổi cốt lõi với các phạm vi chịu trách nhiệm rất rõ ràng.
Nguyên tắc
chung được quy định cụ thể tại Điều 12 Bộ luật Hình sự như sau:
1. Từ đủ
16 tuổi trở lên: Chịu TNHS về mọi tội phạm
Đây là độ tuổi
có năng lực nhận thức và làm chủ hành vi đầy đủ theo góc độ hình sự.
Phạm vi: Phải chịu TNHS về mọi tội phạm
mà mình gây ra (bao gồm cả tội phạm ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, rất
nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng), trừ một vài trường hợp đặc biệt có
quy định riêng cho từng tội danh.
2. Từ đủ
14 tuổi đến dưới 16 tuổi: Chỉ chịu TNHS giới hạn
Ở độ tuổi
này, người phạm tội chỉ phải chịu TNHS đối với những hành vi có tính chất nguy
hiểm cao cho xã hội. Để bị xử lý hình sự, hành vi đó phải thỏa mãn đồng thời
2 điều kiện:
Điều kiện 1 (Về loại tội): Chỉ chịu trách nhiệm về 28 tội
danh cụ thể được liệt kê tại Khoản 2 Điều 12 (ví dụ: Giết người, Cố ý
gây thương tích, Hiếp dâm, Cướp tài sản, Trộm cắp tài sản, Mua bán trái
phép chất ma túy, Khủng bố...).
Điều kiện 2 (Về mức độ nghiêm trọng): Tội phạm đó phải thuộc loại rất
nghiêm trọng (khung hình phạt cao nhất từ trên 7 năm đến 15 năm tù) hoặc
đặc biệt nghiêm trọng (khung hình phạt cao nhất trên 15 năm tù,
chung thân hoặc tử hình).
Ví dụ: Người 15 tuổi phạm tội Trộm cắp
tài sản nhưng tài sản chỉ trị giá 5 triệu đồng (thuộc khoản 1 - tội ít
nghiêm trọng) thì không bị xử lý hình sự. Nhưng nếu trộm cắp tài sản trị
giá 600 triệu đồng (thuộc khoản 4 - tội đặc biệt nghiêm trọng) thì phải
chịu TNHS.
3. Dưới
14 tuổi: Không chịu trách nhiệm hình sự
Phạm vi: Trẻ em dưới 14 tuổi không phải
chịu TNHS trong mọi trường hợp, bất kể hành vi gây ra có nguy hiểm hay
nghiêm trọng đến đâu (do chưa đủ tuổi thành niên để gánh chịu chế tài hình
sự).
Hướng xử lý: Nếu có hành vi vi phạm pháp luật
nghiêm trọng, các em sẽ bị áp dụng các biện pháp giáo dục, xử lý hành
chính hoặc đưa vào trường giáo dưỡng theo quy định của Luật Xử lý vi phạm
hành chính.
Cách tính
tuổi chính xác trong tố tụng hình sự
Tuổi của người
phạm tội phải được tính theo ngày, tháng, năm sinh chính xác:
"Từ đủ" nghĩa là phải qua ngày sinh nhật
của năm đó. Ví dụ: Sinh ngày 15/05/2010 thì phải đến hết ngày 15/05/2026 mới
được coi làđủ 16 tuổi.
Trường hợp không xác định được
ngày sinh chính xác, các cơ quan tiến hành tố tụng sẽ áp dụng cách tính
theo hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán (ưu tiên tính theo ngày cuối cùng của
tháng/năm hoặc giám định pháp y tâm thần/độ tuổi) theo nguyên tắc có lợi
nhất cho người tham gia tố tụng.
Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích
.png)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét