Điều 371. Tội ra quyết định trái pháp luật

Điều 371. Tội ra quyết định trái pháp luật 1.378 Người nào có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng, thi hành án ra quyết định mà mình biết rõ là trái pháp luật gây thiệt hại về tài sản từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều 368, 369, 370, 377 và 378 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. 2.379 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm: a) Có tổ chức; b) Phạm tội 02 lần trở lên; c) Đối với người dưới 18 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu; d) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người bị kết án, người phải chấp hành án, người bị hại, đương sự mà tỷ lệ tổn thương có thể từ 31% đến 60%; đ) Gây thiệt hại về tài sản từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng; e) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội. 3.380 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 12 năm: a) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người bị kết án, người phải chấp hành án, người bị hại, đương sự mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên; b) Dẫn đến người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người bị kết án, người phải chấp hành án, người bị hại, đương sự tự sát; c) Gây thiệt hại về tài sản 1.000.000.000 đồng trở lên. 4. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm. (trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH : DẤU HIỆU PHÁP LÝ : Tội ra quyết định trái pháp luật được quy định tại Điều 371 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là tội danh có phạm vi áp dụng khá rộng đối với các quyết định mang tính chất tư pháp nhưng không nằm trong nhóm hành vi ra bản án (Điều 370). Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý chi tiết: 1. Khách thể của tội phạm Hoạt động tư pháp: Xâm phạm tính đúng đắn, khách quan và nghiêm minh của các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình giải quyết vụ án, vụ việc. Quyền và lợi ích hợp pháp: Gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân do các quyết định sai trái gây ra. 2. Mặt khách quan của tội phạm Hành vi khách quan thể hiện qua việc người có thẩm quyền ra các quyết định mà mình biết rõ là trái pháp luật. Các loại quyết định này bao gồm nhưng không giới hạn ở: Quyết định đình chỉ hoặc tạm đình chỉ việc giải quyết vụ án, vụ việc không có căn cứ. Quyết định không khởi tố vụ án hoặc khởi tố vụ án trái pháp luật. Quyết định áp dụng, thay đổi hoặc hủy bỏ các biện pháp ngăn chặn (tạm giam, bảo lĩnh, cấm đi khỏi nơi cư trú...). Quyết định về việc áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng dân sự, hành chính. Quyết định trong thi hành án hoặc các quyết định tư pháp khác. Lưu ý: Quyết định này phải có hiệu lực pháp lý và gây ra hậu quả đáng kể (được định lượng cụ thể tại các khoản 1, 2, 3 của Điều 371). 3. Chủ thể của tội phạm Đây là chủ thể đặc biệt, là người có thẩm quyền ra các quyết định trong hoạt động tố tụng hoặc thi hành án: Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán. Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng cơ quan điều tra; Viện trưởng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát; Chánh án, Phó Chánh án Tòa án. Chấp hành viên, người có thẩm quyền trong thi hành án hình sự, dân sự. 4. Mặt chủ quan của tội phạm Lỗi: Là lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội nhận thức rõ quyết định mình đưa ra là sai, không có căn cứ pháp luật nhưng vẫn thực hiện. Động cơ: Có thể do vụ lợi, vì lợi ích cục bộ, hoặc để trả thù, bao che cho hành vi vi phạm khác. 5. Khung hình phạt và Định lượng thiệt hại (Cập nhật 2025) Theo cấu trúc pháp luật hiện hành và các quy định bổ trợ từ Luật số 86/2025/QH15, hình phạt được xác định dựa trên mức độ thiệt hại: Khung hình phạt Hậu quả/Thiệt hại Hình phạt chính Khung 1 (Khoản 1) Biết rõ trái pháp luật nhưng vẫn ra quyết định; hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 2.000.000đ đến dưới 100.000.000đ. Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Khung 2 (Khoản 2) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000đ đến dưới 500.000.000đ; hoặc dẫn đến việc bỏ lọt tội phạm ít nghiêm trọng/nghiêm trọng. Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm. Khung 3 (Khoản 3) Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000đ trở lên; hoặc dẫn đến bỏ lọt tội phạm rất/đặc biệt nghiêm trọng; hoặc gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự. Phạt tù từ 07 năm đến 12 năm. Hình phạt bổ sung: Cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm. Phân biệt với Tội ra bản án trái pháp luật (Điều 370) Điều 370: Chỉ áp dụng đối với Thẩm phán và Hội thẩm khi ra "Bản án" (văn bản quyết định cao nhất về nội dung vụ án). Điều 371: Áp dụng đối với các "Quyết định" phát sinh trong quá trình tố tụng, trước hoặc sau khi có bản án (ví dụ: quyết định khởi tố, quyết định tạm giữ, quyết định thi hành án). Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích VIDEO : (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO : (đang cập nhật) VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)