Điều 377. Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật 391

Điều 377. Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật 391 1.392 Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm: a) Không ra quyết định trả tự do cho người được trả tự do theo quy định của luật; b) Ra lệnh, quyết định bắt, giữ, giam người không có căn cứ theo quy định của luật; c) Không chấp hành quyết định trả tự do cho người được trả tự do theo quy định của luật; d) Thực hiện việc bắt, giữ, giam người không có lệnh, quyết định theo quy định của luật hoặc tuy có lệnh, quyết định nhưng chưa có hiệu lực thi hành; đ) Không ra lệnh, quyết định gia hạn tạm giữ, tạm giam hoặc thay đổi, hủy bỏ biện pháp tạm giữ, tạm giam khi hết thời hạn tạm giữ, tạm giam dẫn đến người bị tạm giữ, tạm giam bị giam, giữ quá hạn. 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm: a) Giam, giữ trái pháp luật từ 02 người đến 05 người; b) Làm người bị giam, giữ trái pháp luật tổn hại về sức khỏe với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%; c) Làm người bị giam, giữ hoặc gia đình họ lâm vào hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn; d) Đối với người dưới 18 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu, người khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng. 3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm: a) Giam, giữ trái pháp luật 06 người trở lên; b) Làm người bị giam, giữ trái pháp luật tổn hại về sức khỏe với tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên hoặc chết; c) Làm người bị giam, giữ tự sát; d) Làm gia đình người bị giam, giữ ly tán. 4. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm. (trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH : DẤU HIỆU PHÁP LÝ : Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật được quy định tại Điều 377 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là tội danh xâm phạm trực tiếp đến quyền tự do thân thể của công dân và tính đúng đắn của hoạt động tư pháp. Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý chi tiết phục vụ báo cáo nghiên cứu cao học của bạn: 1. Khách thể của tội phạm Quyền tự do thân thể: Đây là khách thể trực tiếp và quan trọng nhất. Hành vi này tước đoạt quyền tự do đi lại, cư trú của cá nhân trái quy định pháp luật. Hoạt động đúng đắn của cơ quan tư pháp: Làm giảm uy tín của bộ máy nhà nước, gây mất lòng tin của nhân dân vào các cơ quan bảo vệ pháp luật. 2. Mặt khách quan của tội phạm Hành vi khách quan thể hiện qua việc người có thẩm quyền thực hiện các lệnh, quyết định hoặc hành vi bắt, giữ, giam người mà không có căn cứ pháp luật hoặc sai trình tự, thủ tục. Bắt người trái pháp luật: Bắt khi không có lệnh của cơ quan có thẩm quyền; bắt người không thuộc trường hợp phạm tội quả tang hoặc truy nã mà không có phê chuẩn của Viện kiểm sát. Giữ người trái pháp luật: Giữ người quá thời hạn quy định; giữ người mà không có quyết định tạm giữ. Giam người trái pháp luật: Giam người không có lệnh tạm giam; tiếp tục giam giữ khi đã có quyết định trả tự do hoặc lệnh tạm giam đã hết hạn nhưng không được gia hạn. 3. Chủ thể của tội phạm Đây là chủ thể đặc biệt, là người có chức vụ, quyền hạn trong các cơ quan tiến hành tố tụng hoặc cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra: Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán. Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra; Viện trưởng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát. Người có thẩm quyền bắt người trong trường hợp khẩn cấp, người chỉ huy tàu bay, tàu biển khi tàu đã rời khỏi sân bay, bến cảng. 4. Mặt chủ quan của tội phạm Lỗi: Là lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội biết rõ việc bắt, giữ, giam là không có căn cứ hoặc sai thủ tục nhưng vẫn thực hiện. Động cơ: Thường là vì thành tích ảo, nể nang, trả thù cá nhân hoặc do nhận hối lộ (nếu có nhận hối lộ sẽ bị xử lý thêm về tội danh tương ứng). 5. Khung hình phạt (Theo Điều 377) Khung hình phạt Tình tiết định khung Hình phạt chính Khung 1 (Khoản 1) Hành vi bắt, giữ, giam người trái pháp luật cơ bản. Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Khung 2 (Khoản 2) Phạm tội 02 lần trở lên; Đối với 02 người trở lên; Đối với người dưới 18 tuổi, phụ nữ có thai, người già yếu; Gây thương tích (tỉ lệ 11% - 30%). Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm. Khung 3 (Khoản 3) Gây thương tích (tỉ lệ 31% - 60%); Gây hậu quả rất nghiêm trọng khác. Phạt tù từ 05 năm đến 10 năm. Khung 4 (Khoản 4) Gây thương tích (tỉ lệ 61% trở lên); Làm người bị bắt, giữ, giam chết hoặc tự sát. Phạt tù từ 10 năm đến 15 năm. Xuất sang Trang tính Hình phạt bổ sung: Cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm. 6. Phân biệt với Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật (Điều 157) Trong nghiên cứu, bạn cần phân biệt rõ Điều 377 và Điều 157 để tránh nhầm lẫn về chương mục: Điều 157 (Chương XIV): Là tội xâm phạm quyền tự do của công dân. Chủ thể thường là bất kỳ ai (ví dụ: chủ nợ bắt giữ con nợ). Điều 377 (Chương XXIV): Là tội xâm phạm hoạt động tư pháp. Chủ thể phải là người có chức vụ, quyền hạn liên quan đến hoạt động tư pháp và lợi dụng quyền hạn đó để thực hiện hành vi. 7. Lưu ý thực tiễn 2026 Với các cập nhật mới nhất (bao gồm tinh thần của Luật số 86/2025/QH15), việc xác định hành vi trái pháp luật hiện nay còn được soi xét qua hệ thống quản lý dữ liệu điện tử. Nếu lệnh tạm giam đã hết hạn trên hệ thống quản lý chung của ngành nhưng cán bộ vẫn cố tình không thực hiện thủ tục trả tự do hoặc gia hạn, đây là bằng chứng trực tiếp cho lỗi cố ý trong Điều 377. Việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn điện tử (như vòng đeo tay giám sát thay cho tạm giam) nếu sai quy trình cũng đang được nghiên cứu đưa vào phạm vi điều chỉnh của nhóm tội này. Bạn có cần tôi lập bảng so sánh các tình tiết định khung giữa Điều 377 và Điều 157 để làm rõ sự khác biệt về mức độ hình phạt không?   Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích VIDEO : (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO : (đang cập nhật) VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)