Điều 227. Tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên184 1.185 Người nào vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên trong đất liền, hải đảo, nội thủy, vùng lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa và vùng trời của Việt Nam mà không có giấy phép hoặc không đúng với nội dung giấy phép thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm: a) Thu lợi bất chính từ nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên nước, dầu khí hoặc khoáng sản khác từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng; b) Khoáng sản trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng; c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên; d) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%; đ) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm. 2.186 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 1.500.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm: a) Thu lợi bất chính từ nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên nước, dầu khí hoặc khoáng sản khác 500.000.000 đồng trở lên; b) Khoáng sản trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên; c) Có tổ chức; d) Gây sự cố môi trường; đ) Làm chết người; e) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 122% trở lên. 3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng. 4. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau: a)187 Thực hiện một trong các hành vi quy định tại khoản 1 Điều này, thu lợi bất chính từ nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên nước, dầu khí hoặc khoáng sản khác từ 300.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc khoáng sản trị giá từ 700.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%; thu lợi bất chính từ nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên nước, dầu khí hoặc khoáng sản khác từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc khoáng sản trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 700.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 1.500.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng; b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 3.000.000.000 đồng đến 7.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 03 năm; c) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm. (trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH : DẤU HIỆU PHÁP LÝ :
Tội vi phạm
quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên (Điều 227 Bộ luật Hình
sự 2015, sửa đổi 2017) là tội danh nhằm bảo vệ tài nguyên quốc gia (khoáng
sản, dầu khí, cát, đá, sỏi...) trước các hành vi khai thác trái phép ("cát
tặc", "vàng tặc"). Dưới đây là
các dấu hiệu pháp lý đặc trưng của tội danh này:
1. Khách
thể của tội phạm Tội phạm này
xâm phạm đến chế độ quản lý của Nhà nước về nghiên cứu, thăm dò, khai thác
tài nguyên trong đất liền, hải đảo, nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh
hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam. 2. Mặt
khách quan của tội phạm Hành vi
khách quan bao gồm việc thực hiện các hoạt động nghiên cứu, thăm dò, khai thác
tài nguyên mà:
- Không có giấy phép của cơ quan Nhà nước có thẩm
quyền.
- Không đúng với nội dung giấy
phép (ví dụ:
khai thác quá trữ lượng cho phép, khai thác ngoài phạm vi ranh giới được cấp,
hoặc sai phương pháp quy định).
Ngưỡng xử
lý hình sự (Điều kiện định tội): Khác với vi phạm hành chính, hành vi này chỉ bị truy cứu
trách nhiệm hình sự khi đạt một trong các ngưỡng sau: 1.
Thu lợi bất chính: Từ 100 triệu đồng trở lên. 2.
Giá trị tài sản (khoáng sản) khai thác: Từ 500 triệu đồng trở lên. 3.
Gây hậu quả:
Làm chết người hoặc gây thương tích/tổn hại sức khỏe cho người khác (tổng tỷ lệ
từ 61% trở lên). 4.
Tái phạm: Đã bị
xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được
xóa án tích mà còn vi phạm.
3. Chủ thể
của tội phạm
- Cá nhân: Người từ đủ 16 tuổi trở lên và
có năng lực trách nhiệm hình sự.
- Pháp nhân thương mại: Đây cũng là tội danh mà các
doanh nghiệp, công ty có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 76
BLHS). Thực tế thường xảy ra tại các công ty được cấp phép khai thác nhưng
cố tình "lách luật" để khai thác vượt định mức.
4. Mặt chủ
quan của tội phạm
- Lỗi: Là lỗi cố ý. Người phạm
tội nhận thức được hành vi khai thác là không phép hoặc sai phép, thấy trước
hậu quả thiệt hại tài nguyên nhưng vẫn thực hiện.
- Mục đích: Hầu hết là nhằm vụ lợi
(thu lợi nhuận từ việc bán tài nguyên khai thác trái phép).
5. Các
tình tiết định khung tăng nặng (Khoản 2) Người phạm tội
có thể bị phạt tiền đến 5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 2 năm đến 7 năm nếu:
- Thu lợi bất chính từ 500 triệu
đồng trở lên.
- Khoáng sản trị giá từ 1 tỷ đồng
trở lên.
- Có tổ chức (đường dây khai thác
chuyên nghiệp).
- Gây sự cố môi trường (ví dụ: làm
sạt lở đê điều, ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng).
- Làm chết 02 người trở lên.
6. Phân
biệt với Tội vi phạm quy định về bảo vệ môi trường (Điều 235) Nhiều vụ án
khai thác tài nguyên trái phép thường đi kèm với ô nhiễm môi trường, tuy nhiên:
- Điều 227: Tập trung vào hành vi chiếm
đoạt/thất thoát tài nguyên (giá trị khoáng sản).
- Điều 235: Tập trung vào hành vi xả thải,
gây ô nhiễm trong quá trình khai thác.
Lưu ý thực
tế: Trong các vụ án
"cát tặc" quy mô lớn, cơ quan chức năng thường phải thực hiện đo đạc
địa hình đáy sông để xác định khối lượng cát đã bị lấy đi, từ đó nhân với
giá thị trường để ra "giá trị tài sản khai thác" làm căn cứ định
khung hình phạt. Bạn có muốn
tôi làm rõ về cách giám định giá trị tài nguyên trong các vụ án khó đo đạc
(như khai thác vàng trong hầm lò hoặc khai thác hải sản quý hiếm) không? Hoặc
tôi có thể phân tích thêm về trách nhiệm của Pháp nhân thương mại khi
công ty bị tước quyền sử dụng giấy phép khai thác vĩnh viễn do vi phạm Điều
227. Bạn quan tâm hướng nào hơn? Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét