Điều 226. Tội xâm phạm quyền Sở hữu công nghiệp

Điều 226. Tội xâm phạm quyền Sở hữu công nghiệp 1.182 Người nào cố ý xâm phạm quyền Sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ tại Việt Nam mà đối tượng là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý với quy mô thương mại hoặc thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ Sở hữu nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm. 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm: a) Có tổ chức; b) Phạm tội 02 lần trở lên; c) Thu lợi bất chính 300.000.000 đồng trở lên; d) Gây thiệt hại cho chủ sở hữu nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý 500.000.000 đồng trở lên; đ) Hàng hóa vi phạm trị giá 500.000.000 đồng trở lên. 3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. 4. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau: a)183 Thực hiện hành vi quy định tại khoản 1 Điều này với quy mô thương mại hoặc thu lợi bất chính từ 200.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ sở hữu nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý từ 300.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 300.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng; thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ sở hữu nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng; b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 02 năm; c) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm. (trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH : DẤU HIỆU PHÁP LÝ : Trong khi Điều 225 bảo vệ các tác phẩm nghệ thuật và tinh thần (sách, nhạc, phim), thì Điều 226 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) bảo vệ các thành quả đầu tư cho thương hiệu và kiểu dáng công nghiệp. Đây là tội danh trực tiếp chống lại vấn nạn hàng giả, hàng nhái. Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý đặc trưng của tội danh này: 1. Khách thể của tội phạm Tội phạm này xâm phạm đến quyền sở hữu công nghiệp đang được bảo hộ tại Việt Nam. Tuy nhiên, Điều 226 chỉ giới hạn bảo vệ hình sự đối với 02 đối tượng cụ thể: Nhãn hiệu: Các dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ (ví dụ: Logo Nike, chữ Honda...). Chỉ dẫn địa lý: Dấu hiệu dùng để chỉ sản phẩm có nguồn gốc từ khu vực cụ thể (ví dụ: Nước mắm Phú Quốc, Chè Tân Cương...). Lưu ý quan trọng: Các đối tượng khác như Sáng chế, Bí mật kinh doanh, Kiểu dáng công nghiệp nếu bị xâm phạm thường được xử lý bằng biện pháp Dân sự hoặc Hành chính, không áp dụng Điều 226. 2. Mặt khách quan của tội phạm Hành vi cốt lõi là "Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý". Cụ thể: Hành vi giả mạo: Sản xuất, dán nhãn, lưu thông các loại hàng hóa mang nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý giả mạo (giống hệt hoặc tương đương đến mức gây nhầm lẫn). Quy mô thương mại: Hành vi này phải được thực hiện với mục đích kinh doanh, buôn bán. Ngưỡng xử lý hình sự (Điều kiện định tội): Để chuyển từ xử phạt hành chính sang truy cứu hình sự, hành vi phải thỏa mãn một trong hai điều kiện: 1.     Quy mô thương mại: Giá trị hàng hóa vi phạm từ 200 triệu đồng trở lên. 2.     Thu lợi bất chính: Từ 100 triệu đồng trở lên. 3.     Trường hợp đặc biệt: Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm. 3. Chủ thể của tội phạm Cá nhân: Người từ đủ 16 tuổi có năng lực trách nhiệm hình sự. Pháp nhân thương mại: Các công ty, doanh nghiệp thực hiện hành vi làm hàng giả nhãn hiệu quy mô lớn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự (Điều 76 BLHS). 4. Mặt chủ quan của tội phạm Lỗi: Cố ý trực tiếp. Người phạm tội biết rõ nhãn hiệu đó đang được bảo hộ nhưng vẫn cố tình làm giả để trục lợi từ uy tín của nhãn hiệu đó. Mục đích: Vụ lợi (thu lợi nhuận từ việc bán hàng giả). 5. Phân biệt với Tội sản xuất, buôn bán hàng giả (Điều 192) Đây là điểm mà nhiều người hay nhầm lẫn: Tiêu chí Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp (Điều 226) Tội sản xuất, buôn bán hàng giả (Điều 192) Bản chất "giả" Giả về hình thức (mượn nhãn hiệu, bao bì nhưng chất lượng có thể vẫn dùng được). Giả về nội dung/chất lượng (giá trị sử dụng không đúng như công bố, ví dụ: rượu giả, thuốc giả). Đối tượng bảo vệ Bảo vệ chủ sở hữu nhãn hiệu. Bảo vệ người tiêu dùng và trật tự quản lý thị trường. Ví dụ: Bạn may một chiếc áo thun chất lượng tốt nhưng thêu logo Adidas trái phép để bán -> Điều 226. Bạn sản xuất một loại nước giải khát nhưng ghi là nước yến cao cấp trong khi chỉ có nước đường và hóa chất ->  Điều 192. 6. Trách nhiệm của Pháp nhân thương mại (Khoản 4) Nếu một công ty vi phạm Điều 226, hình phạt có thể rất nặng: Phạt tiền từ 2 tỷ đến 5 tỷ đồng. Đình chỉ hoạt động có thời hạn (từ 6 tháng đến 3 năm) hoặc đình chỉ hoạt động vĩnh viễn. Cấm kinh doanh, cấm huy động vốn trong một số lĩnh vực nhất định. Bước tiếp theo cho bạn: Bạn có muốn tôi phân tích sâu hơn về việc xác định "giá trị hàng hóa vi phạm" trong các vụ án hàng giả không? (Ví dụ: Tính theo giá của hàng thật hay tính theo giá bán của hàng giả?). Hoặc tôi có thể giúp bạn tìm hiểu về quy trình giám định nhãn hiệu tại Viện Khoa học sở hữu trí tuệ để biết thế nào là "tương đương đến mức gây nhầm lẫn". Bạn thấy sao? Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích VIDEO : (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO : (đang cập nhật) VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)