Điều 225. Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan

Điều 225. Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan 1.180 Người nào không được phép của chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan mà cố ý thực hiện một trong các hành vi sau đây, xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại hoặc thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm: a) Sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình; b) Phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản sao bản ghi âm, bản sao bản ghi hình. 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm: a) Có tổ chức; b) Phạm tội 02 lần trở lên; c) Thu lợi bất chính 300.000.000 đồng trở lên; d) Gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan 500.000.000 đồng trở lên; đ) Hàng hóa vi phạm trị giá 500.000.000 đồng trở lên. 3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. 4. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau: a)181 Thực hiện một trong các hành vi quy định tại khoản 1 Điều này với quy mô thương mại hoặc thu lợi bất chính từ 200.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan từ 300.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 300.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng; thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng; b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 02 năm; c) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm. (trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH : DẤU HIỆU PHÁP LÝ : Trong hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam, Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan (Điều 225) là một tội danh đặc thù bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Với sự phát triển của môi trường số, việc xác định các dấu hiệu pháp lý của tội này ngày càng trở nên quan trọng. Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý đặc trưng theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017): 1. Khách thể của tội phạm Tội phạm này xâm phạm đến quyền tác giả và quyền liên quan của cá nhân, tổ chức. Quyền tác giả: Quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học (sách, bài hát, phần mềm, phim...). Quyền liên quan: Quyền của tổ chức, cá nhân đối với cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng (thường là quyền của nhà sản xuất, nghệ sĩ biểu diễn). 2. Mặt khách quan của tội phạm Đây là yếu tố quan trọng nhất để phân biệt vi phạm dân sự với tội phạm hình sự. Hành vi khách quan bao gồm 2 nhóm chính: Nhóm 1: Sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình mà không được phép của chủ sở hữu. Nhóm 2: Phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình mà không được phép của chủ sở hữu. Điều kiện định tội (Ngưỡng hình sự): Hành vi trên chỉ bị xử lý hình sự khi thỏa mãn một trong các điều kiện: 1.     Thu lợi bất chính: Từ 50 triệu đồng trở lên. 2.     Gây thiệt hại cho chủ sở hữu: Từ 100 triệu đồng trở lên. 3.     Giá trị hàng hóa vi phạm: Từ 100 triệu đồng trở lên. 3. Chủ thể của tội phạm Cá nhân: Người từ đủ 16 tuổi trở lên và có năng lực trách nhiệm hình sự. Pháp nhân thương mại: Đây là một trong số ít các tội danh mà Công ty/Doanh nghiệp có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (theo Điều 76 BLHS). 4. Mặt chủ quan của tội phạm Lỗi: Là lỗi cố ý. Người phạm tội biết rõ tác phẩm/bản ghi đó đang được bảo hộ nhưng vẫn thực hiện hành vi sao chép, phân phối trái phép. Mục đích: Thường là vụ lợi (bán bản lậu, thu tiền quảng cáo từ web phim lậu...), nhưng mục đích vụ lợi không phải là dấu hiệu bắt buộc nếu đã đạt ngưỡng gây thiệt hại tài sản. 5. Các tình tiết định khung tăng nặng (Khoản 2) Mức hình phạt sẽ tăng lên (phạt tiền đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù đến 3 năm) nếu: Phạm tội có tổ chức (ví dụ: các đường dây vận hành web phim lậu lớn). Phạm tội từ 2 lần trở lên. Thu lợi bất chính từ 300 triệu đồng trở lên. Gây thiệt hại cho chủ sở hữu từ 500 triệu đồng trở lên. Giá trị hàng hóa vi phạm từ 500 triệu đồng trở lên. 6. Lưu ý đặc biệt về "Hành vi sao chép" trong kỷ nguyên số Trong môi trường internet, hành vi xâm phạm Điều 225 thường diễn ra dưới các hình thức tinh vi: Livestream phim: Trình chiếu trực tiếp các tác phẩm điện ảnh đang chiếu rạp hoặc trên các nền tảng trả phí. Website lậu: Đăng tải các bản ghi âm, phần mềm bẻ khóa (crack) để thu tiền quảng cáo. Deepfake/AI: Việc sử dụng AI để tạo ra các bản ghi âm, ghi hình giả mạo giọng nói, hình ảnh nghệ sĩ mà không xin phép cũng đang bắt đầu được đưa vào tầm ngắm pháp lý. Điểm khác biệt giữa Dân sự và Hình sự: Nhiều người lầm tưởng cứ vi phạm bản quyền là đi tù. Thực tế, nếu bạn sao chép một đoạn văn hay một bài hát để dùng cá nhân mà không thu lợi hoặc thiệt hại không đạt ngưỡng 100 triệu đồng, thì chỉ bị xử lý dân sự (bồi thường) hoặc hành chính (phạt tiền). Bước tiếp theo chúng ta có thể làm rõ: Bạn có muốn tôi phân tích sâu hơn về cách giám định thiệt hại trong các vụ án xâm phạm quyền tác giả trên không gian mạng (vốn rất khó đong đếm con số thực tế) không? Hoặc tôi có thể giúp bạn làm rõ trách nhiệm của Pháp nhân thương mại (doanh nghiệp) khi để nhân viên sử dụng phần mềm không bản quyền trong hoạt động kinh doanh. Bạn quan tâm hướng nào hơn? Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích VIDEO : (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO : (đang cập nhật) VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)