1. Người nào cố ý công bố thông tin sai
lệch hoặc che giấu thông tin trong hoạt động chào bán, niêm yết, giao dịch,
hoạt động kinh doanh chứng khoán, tổ chức
thị trường, đăng ký, lưu ký, bù trừ hoặc thanh toán chứng khoán thuộc một trong các trường hợp sau
đây, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, phạt cải tạo
không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:
a) Gây thiệt hại cho nhà đầu tư từ
1.000.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng;
b) Thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng
đến dưới 1.000.000.000 đồng;
c) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành
vi công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu thông tin trong hoạt động chứng khoán hoặc đã bị kết án về tội này, chưa
được xóa án tích160 mà còn vi phạm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp
sau đây, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt
tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Có tổ chức;
b) Thu lợi
bất chính 1.000.000.000 đồng trở lên;
c) Gây thiệt hại cho nhà đầu tư
3.000.000.000 đồng trở lên;
d) Tái phạm nguy hiểm.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền
từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề
hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
4. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định
tại Điều này, thì bị phạt như sau:
a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại
khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng;
b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại
khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000
đồng;
c) Pháp nhân thương mại còn có thể bị cấm
kinh doanh, cấm161 hoạt động trong một
số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.
DẤU HIỆU PHÁP LÝ :
Tội cố ý
công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu thông tin trong hoạt động chứng khoán
quy định tại Điều 209 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) là tội
danh nhằm bảo vệ tính minh bạch và công bằng của thị trường vốn.
Dưới đây là
phân tích chi tiết các dấu hiệu pháp lý:
1. Khách
thể của tội phạm
- Đối tượng xâm hại: Trật tự quản lý của Nhà nước đối
với thị trường chứng khoán, cụ thể là quyền được tiếp cận thông tin trung
thực của các nhà đầu tư.
- Hệ quả: Hành vi này làm sai lệch giá trị
cổ phiếu, gây rủi ro cho nhà đầu tư và làm suy giảm lòng tin vào thị trường
tài chính quốc gia.
2. Mặt
khách quan của tội phạm
Tội phạm được
thể hiện qua hai hành vi chính trong hoạt động chứng khoán:
- Hành vi công bố thông tin sai lệch: Đưa ra các số liệu, báo cáo tài
chính, tình hình hoạt động của doanh nghiệp không đúng với thực tế (ví dụ:
"thổi phồng" lợi nhuận để đẩy giá cổ phiếu).
- Hành vi che giấu thông tin: Cố tình không công bố các thông
tin bắt buộc theo quy định pháp luật (ví dụ: giấu các khoản nợ lớn, giấu
thông tin về việc bị kiện hoặc phá sản của các đối tác chiến lược).
Điều kiện
truy cứu trách nhiệm hình sự (Cấu thành vật chất): Hành vi chỉ bị xử lý hình sự khi thỏa
mãn một trong các điều kiện:
- Gây thiệt hại cho nhà đầu tư từ 500.000.000
đồng trở lên.
- Thu lợi bất chính từ 1.000.000.000
đồng trở lên.
- Đã bị xử phạt vi phạm hành chính
về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn
vi phạm.
3. Mặt chủ
quan của tội phạm
- Lỗi: Cố ý trực tiếp. Người phạm
tội biết rõ thông tin đó là sai hoặc thuộc diện phải công bố nhưng vẫn thực
hiện nhằm mục đích điều hướng thị trường.
- Mục đích: Thường là để giữ giá cổ phiếu,
lôi kéo nhà đầu tư nộp tiền vào đợt phát hành mới, hoặc trục lợi từ việc
bán cổ phiếu cá nhân ở mức giá ảo.
4. Chủ thể
của tội phạm
- Chủ thể đặc biệt: Là những người có trách nhiệm
công bố thông tin theo quy định của pháp luật về chứng khoán, bao gồm:
- Người đại diện theo pháp luật,
kế toán trưởng của công ty niêm yết.
- Thành viên Hội đồng quản trị,
Ban kiểm soát.
- Các cá nhân thuộc tổ chức tư vấn
niêm yết, tổ chức kiểm toán chứng khoán.
- Pháp nhân thương mại: Đây cũng là tội danh mà pháp
nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự (Điều 76 BLHS).
5. Phân
biệt với Tội thao túng thị trường chứng khoán (Điều 211)
Đây là hai tội
danh thường đi kèm với nhau nhưng có điểm khác biệt về bản chất hành vi:
|
Tiêu chí
|
Tội tại
Điều 209
|
Tội thao
túng (Điều 211)
|
|
Hành vi
cốt lõi
|
Sai lệch về
thông tin/số liệu.
|
Tạo cung
cầu giả tạo (dùng nhiều tài khoản để mua bán qua lại).
|
|
Công cụ
|
Báo cáo
tài chính, bản cáo bạch, thông cáo báo chí.
|
Các lệnh đặt
mua/bán trên sàn giao dịch.
|
|
Mục
đích
|
Đánh lừa
nhận thức của nhà đầu tư về doanh nghiệp.
|
Tác động
trực tiếp vào giá và khối lượng giao dịch.
|
Xuất sang
Trang tính
6. Khung
hình phạt
- Cá nhân: Phạt tiền từ 100 triệu đến 500
triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 06
tháng đến 05 năm.
- Pháp nhân: Phạt tiền từ 500 triệu đến 5 tỷ
đồng, có thể bị đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc vĩnh viễn.
7. Hình
phạt bổ sung
- Phạt tiền từ 10 triệu đến 50 triệu
đồng.
- Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành
nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Việc xác định
số lượng nhà đầu tư bị thiệt hại và tổng mức thiệt hại thường là
phần khó khăn nhất trong quá trình giải quyết các vụ án này.
______________________________
Bạn có muốn
tôi làm rõ hơn về cách cơ quan chức năng giám định để xác định "thông
tin sai lệch" trong các báo cáo tài chính phức tạp không? Hoặc bạn có
quan tâm đến trách nhiệm của các công ty kiểm toán trong trường hợp này?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét