Thứ Tư, 29 tháng 11, 2023

Điều 376. Tội thiếu trách nhiệm để người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù trốn

Điều 376. Tội thiếu trách nhiệm để người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù trốn

1.389 Người nào được giao trách nhiệm trực tiếp quản lý, canh gác, áp giải người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định về quản lý, canh gác, áp giải để người thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng trốn thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Làm vụ án bị tạm đình chỉ;

b) Người bỏ trốn trả thù người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng;

c) Người bỏ trốn tiếp tục thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng.

2.390 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Làm vụ án bị đình chỉ;

b) Người bỏ trốn tiếp tục thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng;

c) Để từ 02 người đến 05 người bỏ trốn;

d) Để người thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng bỏ trốn;

đ) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm:

a) Người bỏ trốn tiếp tục thực hiện tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;

b) Để 06 người trở lên bỏ trốn;

c) Để người thực hiện tội phạm đặc biệt nghiêm trọng bỏ trốn.

4. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

(trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017)
PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH :

DẤU HIỆU PHÁP LÝ :

Tội thiếu trách nhiệm để người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù trốn được quy định tại Điều 376 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là tội danh thuộc nhóm các tội xâm phạm hoạt động tư pháp với lỗi vô ý đặc trưng.

Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý chi tiết phục vụ báo cáo nghiên cứu cao học của bạn:

1. Khách thể của tội phạm

  • Hoạt động tư pháp: Xâm phạm chế độ quản lý, giam giữ và thi hành án hình sự của Nhà nước.
  • Trật tự, an toàn xã hội: Việc để đối tượng phạm tội trốn thoát gây khó khăn cho quá trình điều tra, xét xử, thi hành án và tiềm ẩn nguy cơ đối tượng tiếp tục gây án.

2. Mặt khách quan của tội phạm

Hành vi khách quan thể hiện qua việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ nhiệm vụ được giao trong công tác canh gác, áp giải, quản lý.

  • Hành vi cụ thể: Vi phạm các quy trình, quy định về canh gác (ngủ gật, bỏ vị trí); không kiểm tra kỹ buồng giam; không áp dụng đúng các biện pháp nghiệp vụ khi áp giải; sơ hở trong việc quản lý chìa khóa, phương tiện giam giữ.
  • Hậu quả (Dấu hiệu bắt buộc): Phải có hậu quả là người bị giam giữ trốn thoát. Nếu chỉ có hành vi thiếu trách nhiệm nhưng người đó chưa trốn được hoặc bị ngăn chặn kịp thời thì chưa cấu thành tội này (có thể bị xử lý kỷ luật).

3. Chủ thể của tội phạm

Đây là chủ thể đặc biệt, là những người có nhiệm vụ trực tiếp hoặc gián tiếp trong việc quản lý đối tượng:

  • Cán bộ quản giáo, chiến sĩ cảnh sát bảo vệ, áp giải, dẫn giải.
  • Giám thị, Phó Giám thị trại giam, trại tạm giam.
  • Người có thẩm quyền trong các nhà tạm giữ, buồng tạm giữ của đồn Công an.

4. Mặt chủ quan của tội phạm

  • Lỗi: Là lỗi vô ý (vô ý do quá tự tin hoặc vô ý do cẩu thả).
    • Người phạm tội không mong muốn người bị giam giữ trốn thoát nhưng vì thiếu trách nhiệm nên đã để xảy ra sự việc.
  • Lưu ý phân biệt: Nếu người có thẩm quyền cố ý mở cửa cho trốn hoặc tiếp tay cho đối tượng trốn thoát thì sẽ cấu thành Tội tha trái pháp luật người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù (Điều 377) chứ không phải Điều 376.

5. Khung hình phạt (Cập nhật 2025)

Theo quy định hiện hành và các hướng dẫn áp dụng luật mới nhất năm 2025:

Khung hình phạt

Tình tiết định khung

Hình phạt chính

Khung 1 (Khoản 1)

Làm người bị bắt, tạm giữ, tạm giam, chấp hành án trốn gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự.

Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Khung 2 (Khoản 2)

Làm người phạm tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng trốn; Dẫn đến người đó tiếp tục phạm tội rất nghiêm trọng trở lên.

Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

Khung 3 (Khoản 3)

Làm từ 02 người trở lên trốn; Dẫn đến người đó tiếp tục phạm tội đặc biệt nghiêm trọng hoặc xâm phạm an ninh quốc gia.

Phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.

Hình phạt bổ sung: Cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.


6. Điểm cần chú ý trong thực tiễn pháp lý 2026

Trong báo cáo nghiên cứu của mình, bạn nên lưu ý thêm về các hệ thống giám sát công nghệ cao (camera AI, cảm biến nhiệt, khóa điện tử) đang được triển khai tại các trại giam theo lộ trình chuyển đổi số của Bộ Công an.

  • Việc thiếu trách nhiệm hiện nay không chỉ dừng lại ở việc canh gác trực tiếp mà còn bao gồm cả việc thiếu trách nhiệm trong vận hành, giám sát hệ thống kỹ thuật dẫn đến việc đối tượng lợi dụng sơ hở công nghệ để bỏ trốn.
  • Trách nhiệm của người trực ca trực giám sát màn hình camera cũng là một nội dung mới thường được nhắc đến trong các án lệ gần đây về Điều 376.

Bạn có cần tôi so sánh sâu hơn giữa tội danh này và tội "Tha trái pháp luật người bị giam giữ" (Điều 377) để làm rõ ranh giới giữa lỗi Vô ýCố ý không?

Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích
VIDEO :
(đang cập nhật)
TÀI LIỆU THAM KHẢO :
(đang cập nhật)
VĂN BẢN LIÊN QUAN :
(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét