Điều 376. Tội thiếu trách nhiệm để người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù trốn 1.389 Người nào được giao trách nhiệm trực tiếp quản lý, canh gác, áp giải người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành án phạt tù mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định về quản lý, canh gác, áp giải để người thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng trốn thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm: a) Làm vụ án bị tạm đình chỉ; b) Người bỏ trốn trả thù người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng; c) Người bỏ trốn tiếp tục thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng. 2.390 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm: a) Làm vụ án bị đình chỉ; b) Người bỏ trốn tiếp tục thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng; c) Để từ 02 người đến 05 người bỏ trốn; d) Để người thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng bỏ trốn; đ) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội. 3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm: a) Người bỏ trốn tiếp tục thực hiện tội phạm đặc biệt nghiêm trọng; b) Để 06 người trở lên bỏ trốn; c) Để người thực hiện tội phạm đặc biệt nghiêm trọng bỏ trốn. 4. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm. (trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH : DẤU HIỆU PHÁP LÝ :
Tội thiếu
trách nhiệm để người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp hành
án phạt tù trốn được quy định tại Điều 376 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ
sung 2017). Đây là tội danh thuộc nhóm các tội xâm phạm hoạt động tư pháp với
lỗi vô ý đặc trưng. Dưới đây là
các dấu hiệu pháp lý chi tiết phục vụ báo cáo nghiên cứu cao học của bạn: 1. Khách
thể của tội phạm
- Hoạt động tư pháp: Xâm phạm chế độ quản lý, giam
giữ và thi hành án hình sự của Nhà nước.
- Trật tự, an toàn xã hội: Việc để đối tượng phạm tội trốn
thoát gây khó khăn cho quá trình điều tra, xét xử, thi hành án và tiềm ẩn
nguy cơ đối tượng tiếp tục gây án.
2. Mặt
khách quan của tội phạm Hành vi
khách quan thể hiện qua việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng,
không đầy đủ nhiệm vụ được giao trong công tác canh gác, áp giải, quản lý.
- Hành vi cụ thể: Vi phạm các quy trình, quy định
về canh gác (ngủ gật, bỏ vị trí); không kiểm tra kỹ buồng giam; không áp dụng
đúng các biện pháp nghiệp vụ khi áp giải; sơ hở trong việc quản lý chìa
khóa, phương tiện giam giữ.
- Hậu quả (Dấu hiệu bắt buộc): Phải có hậu quả là người bị
giam giữ trốn thoát. Nếu chỉ có hành vi thiếu trách nhiệm nhưng người
đó chưa trốn được hoặc bị ngăn chặn kịp thời thì chưa cấu thành tội này
(có thể bị xử lý kỷ luật).
3. Chủ thể
của tội phạm Đây là chủ
thể đặc biệt, là những người có nhiệm vụ trực tiếp hoặc gián tiếp trong việc
quản lý đối tượng:
- Cán bộ quản giáo, chiến sĩ cảnh
sát bảo vệ, áp giải, dẫn giải.
- Giám thị, Phó Giám thị trại
giam, trại tạm giam.
- Người có thẩm quyền trong các
nhà tạm giữ, buồng tạm giữ của đồn Công an.
4. Mặt chủ
quan của tội phạm
- Lỗi: Là lỗi vô ý (vô ý do quá
tự tin hoặc vô ý do cẩu thả).
- Người phạm tội không mong muốn
người bị giam giữ trốn thoát nhưng vì thiếu trách nhiệm nên đã để xảy ra
sự việc.
- Lưu ý phân biệt: Nếu người có thẩm quyền cố ý
mở cửa cho trốn hoặc tiếp tay cho đối tượng trốn thoát thì sẽ cấu thành Tội
tha trái pháp luật người bị bắt, người bị tạm giữ, tạm giam, người đang chấp
hành án phạt tù (Điều 377) chứ không phải Điều 376.
5. Khung
hình phạt (Cập nhật 2025) Theo quy định
hiện hành và các hướng dẫn áp dụng luật mới nhất năm 2025:
|
Khung
hình phạt
|
Tình
tiết định khung
|
Hình
phạt chính
|
|
Khung 1
(Khoản 1)
|
Làm người
bị bắt, tạm giữ, tạm giam, chấp hành án trốn gây ảnh hưởng xấu đến an ninh,
trật tự.
|
Phạt cải tạo
không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
|
|
Khung 2
(Khoản 2)
|
Làm người
phạm tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng trốn; Dẫn đến người đó
tiếp tục phạm tội rất nghiêm trọng trở lên.
|
Phạt tù từ
02 năm đến 07 năm.
|
|
Khung 3
(Khoản 3)
|
Làm từ 02
người trở lên trốn; Dẫn đến người đó tiếp tục phạm tội đặc biệt nghiêm trọng
hoặc xâm phạm an ninh quốc gia.
|
Phạt tù từ
05 năm đến 10 năm.
|
Hình phạt
bổ sung: Cấm đảm nhiệm
chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
6. Điểm cần
chú ý trong thực tiễn pháp lý 2026 Trong báo
cáo nghiên cứu của mình, bạn nên lưu ý thêm về các hệ thống giám sát công
nghệ cao (camera AI, cảm biến nhiệt, khóa điện tử) đang được triển khai tại
các trại giam theo lộ trình chuyển đổi số của Bộ Công an.
- Việc thiếu trách nhiệm hiện nay
không chỉ dừng lại ở việc canh gác trực tiếp mà còn bao gồm cả việc thiếu
trách nhiệm trong vận hành, giám sát hệ thống kỹ thuật dẫn đến việc đối
tượng lợi dụng sơ hở công nghệ để bỏ trốn.
- Trách nhiệm của người trực ca trực
giám sát màn hình camera cũng là một nội dung mới thường được nhắc đến
trong các án lệ gần đây về Điều 376.
Bạn có cần
tôi so sánh sâu hơn giữa tội danh này và tội "Tha trái pháp luật người bị
giam giữ" (Điều 377) để làm rõ ranh giới giữa lỗi Vô ý và Cố ý
không? Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét