Điều 375. Tội làm sai lệch hồ sơ vụ án, vụ việc

Điều 375. Tội làm sai lệch hồ sơ vụ án, vụ việc 1.387 Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán, Hội thẩm, Thư ký Tòa án, người khác có nhiệm vụ, quyền hạn trong hoạt động tư pháp, người bào chữa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại, đương sự thêm, bớt, sửa đổi, đánh tráo, hủy hoặc làm hư hỏng tài liệu, vật chứng của vụ án, vụ việc hoặc bằng thủ đoạn khác nhằm làm sai lệch nội dung vụ án, vụ việc, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm. 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm: a) Có tổ chức; b) Dẫn đến việc giải quyết vụ án, vụ việc bị sai lệch; c) Gây thiệt hại từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng. 3.388 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm: a) Dẫn đến việc kết án oan người vô tội, bỏ lọt tội phạm hoặc người phạm tội; b) Làm người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo, người bị kết án, người phải chấp hành án, người bị hại, đương sự tự sát; c) Gây thiệt hại 1.000.000.000 đồng trở lên. 4. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. (trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH : DẤU HIỆU PHÁP LÝ : Tội làm sai lệch hồ sơ vụ án, vụ việc được quy định tại Điều 375 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là tội danh trực tiếp xâm phạm tính xác thực của các chứng cứ, tài liệu - nền tảng để cơ quan tư pháp ra quyết định đúng đắn. Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý chi tiết phục vụ báo cáo nghiên cứu cao học của bạn: 1. Khách thể của tội phạm Hoạt động đúng đắn của cơ quan tư pháp: Hành vi này làm biến biến dạng sự thật khách quan, khiến các cơ quan tiến hành tố tụng đưa ra các quyết định, bản án sai lầm. Quyền và lợi ích hợp pháp: Xâm phạm quyền lợi của các đương sự, bị can, bị cáo và lợi ích công cộng do hồ sơ bị tráo đổi, giả mạo hoặc hủy hoại. 2. Mặt khách quan của tội phạm Hành vi khách quan thể hiện qua các thủ đoạn làm cho hồ sơ vụ án, vụ việc không còn phản ánh đúng sự thật ban đầu. Các hành vi cụ thể bao gồm: Thêm hồ sơ/tài liệu: Đưa thêm các chứng cứ giả, lời khai giả vào hồ sơ để buộc tội hoặc gỡ tội không khách quan. Bớt hồ sơ/tài liệu: Tiêu hủy, làm thất lạc hoặc cố tình loại bỏ các tài liệu, chứng cứ quan trọng có lợi hoặc bất lợi cho người bị xử lý. Sửa đổi, đánh tráo: Tẩy xóa, viết thêm, thay thế biên bản lời khai, kết luận giám định hoặc các vật chứng bằng những thứ khác có nội dung sai lệch. Làm giả, hủy hoại: Tự tạo ra các tài liệu không có thực hoặc làm hư hỏng bộ hồ sơ đến mức không thể sử dụng để xét xử. Thời điểm hoàn thành: Tội phạm hoàn thành ngay khi hành vi làm sai lệch được thực hiện, không bắt buộc phải dẫn đến hậu quả là bản án sai (hậu quả này là tình tiết tăng nặng). 3. Chủ thể của tội phạm Đây là chủ thể đặc biệt, bao gồm những người trực tiếp quản lý, giải quyết hồ sơ: Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán. Hội thẩm, Thư ký Tòa án. Người bào chữa, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự. Người khác được giao nhiệm vụ quản lý hồ sơ trong các vụ án, vụ việc dân sự, hành chính, hình sự. 4. Mặt chủ quan của tội phạm Lỗi: Là lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội biết hành vi của mình làm sai lệch hồ sơ nhưng vẫn mong muốn thực hiện. Mục đích: Nhằm làm sai lệch kết quả giải quyết vụ án, vụ việc theo hướng có lợi hoặc có hại cho một bên nào đó. 5. Các khung hình phạt (Theo Điều 375) Khung hình phạt Tình tiết định khung Hình phạt chính Khung 1 (Khoản 1) Hành vi làm sai lệch hồ sơ cơ bản. Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm. Khung 2 (Khoản 2) Có tổ chức; Phạm tội từ 02 lần trở lên; Dẫn đến việc kết án oan hoặc bỏ lọt tội phạm; Gây thiệt hại từ 500tr đến dưới 1 tỷ đồng. Phạt tù từ 05 năm đến 10 năm. Khung 3 (Khoản 3) Dẫn đến việc kết án oan người về tội đặc biệt nghiêm trọng/tù chung thân/tử hình; Làm người bị kết án oan chết/tự sát; Gây thiệt hại trên 1 tỷ đồng. Phạt tù từ 10 năm đến 15 năm. Hình phạt bổ sung: Cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm. 6. Lưu ý trong nghiên cứu so sánh Với bối cảnh năm 2026, khi phân tích tội danh này, bạn cần chú ý đến sự chuyển dịch sang hồ sơ điện tử. Theo tinh thần của các luật tố tụng hiện đại và sửa đổi bổ sung (như Luật số 86/2025/QH15 liên quan đến chuyển đổi số trong tư pháp): Hành vi làm sai lệch các dữ liệu điện tử, chứng cứ số trong hồ sơ vụ án cũng được coi là hành vi thuộc mặt khách quan của Điều 375. Việc truy cập trái phép vào hệ thống lưu trữ hồ sơ của ngành Công an/Tòa án để sửa đổi thông tin cũng có thể cấu thành tội này nếu chủ thể có thẩm quyền thực hiện. Để làm sâu sắc thêm báo cáo cao học, bạn có muốn tôi phân tích thêm về sự khác biệt giữa tội danh này và tội "Cung cấp tài liệu sai sự thật" (Điều 382) mà các nhân chứng thường mắc phải không? Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích VIDEO : (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO : (đang cập nhật) VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)