Thứ Tư, 29 tháng 11, 2023

Điều 360. Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng

Điều 360. Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng366

1. Người nào có chức vụ, quyền hạn vì thiếu trách nhiệm mà không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao thuộc một troncác trường hợp sau đây, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều 179, 308376 của Bộ luật này, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm:

a) Làm chết người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;

d) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

a) Làm chết 02 người;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 122% đến 200%;

c) Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 12 năm:

a) Làm chết 03 người trở lên;

b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên;

c) Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên.

4. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

(trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017)

DẤU HIỆU PHÁP LÝ :

Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng (Điều 360 BLHS 2015, sửa đổi bổ sung 2017) là tội danh thuộc nhóm tội phạm về chức vụ nhưng có đặc điểm rất khác biệt về mặt chủ quan so với các tội tham nhũng hay giả mạo.

Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý đặc trưng:


1. Khách thể của tội phạm

Tội phạm này xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan, tổ chức Nhà nước và doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước.

  • Hành vi này làm giảm hiệu lực quản lý, gây thất thoát tài sản và làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào đội ngũ cán bộ.
  • Đối tượng bị thiệt hại: Tính mạng, sức khỏe, tài sản hoặc uy tín, danh dự của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

2. Mặt khách quan của tội phạm

Đây là yếu tố then chốt để phân biệt với các tội danh khác. Người phạm tội có hành vi:

  • Không thực hiện nhiệm vụ được giao: Có nghĩa vụ phải làm nhưng bỏ mặc, không làm.
  • Thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao: Có làm nhưng làm hời hợt, không hết trách nhiệm, vi phạm quy trình, quy chế chuyên môn.
  • Hậu quả nghiêm trọng (Điều kiện bắt buộc): Tội danh này chỉ cấu thành khi có hậu quả thực tế xảy ra (tội cấu thành vật chất), cụ thể:
    • Gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho người khác với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên.
    • Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng trở lên.
    • Gây chết người hoặc các hậu quả phi vật chất nghiêm trọng khác (ảnh hưởng an ninh, trật tự, dư luận xấu...).

3. Chủ thể của tội phạm

Chủ thể là người có chức vụ, quyền hạn (theo định nghĩa tại Điều 352).

  • Bao gồm cả người trong khu vực Nhà nước và khu vực ngoài Nhà nước.
  • Phải có mối quan hệ trực tiếp giữa nhiệm vụ được giao và hậu quả xảy ra (người đó phải có nghĩa vụ pháp lý phải thực hiện công việc đó).

4. Mặt chủ quan của tội phạm

Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với các tội như Tham ô hay Nhận hối lộ:

  • Lỗi: Lỗi vô ý (Vô ý do quá tự tin hoặc vô ý do cẩu thả).
    • Người phạm tội không mong muốn hậu quả xảy ra.
    • Do cẩu thả nên không thấy trước hậu quả mặc dù phải thấy trước, hoặc thấy trước nhưng tin rằng hậu quả không xảy ra hoặc có thể ngăn chặn được.
  • Động cơ: Không có động cơ vụ lợi hay cá nhân trực tiếp như các tội phạm tham nhũng.

Phân biệt với Tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ"

Tiêu chí

Thiếu trách nhiệm (Điều 360)

Lợi dụng chức vụ (Điều 356)

Lỗi

Vô ý.

Cố ý.

Hành vi

Làm không hết trách nhiệm, cẩu thả.

Cố tình làm trái để đạt mục đích.

Mục đích

Không có mục đích vụ lợi rõ ràng.

Có mục đích vụ lợi hoặc động cơ cá nhân.


Các khung hình phạt chính

  • Khoản 1: Thiệt hại tài sản từ 100 triệu đến dưới 500 triệu; hoặc gây thương tích cho 01 người từ 61% - 121%... Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm.
  • Khoản 2: Thiệt hại tài sản từ 500 triệu đến dưới 1,5 tỷ; làm chết 01 người... Phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.
  • Khoản 3: Thiệt hại tài sản từ 1,5 tỷ trở lên; làm chết 02 người trở lên... Phạt tù từ 07 năm đến 12 năm.

Lưu ý trong nghiên cứu cao học:

  • Trong thực tiễn, việc xác định mối quan hệ nhân quả giữa hành vi thiếu trách nhiệm và hậu quả xảy ra là cực kỳ khó khăn. Đôi khi hậu quả xảy ra do nhiều nguyên nhân khách quan hoặc do sai phạm của nhiều người chồng chéo.

Bạn có muốn tôi giúp phân tích một tình huống thực tế về việc "loại trừ trách nhiệm hình sự" khi người có chức vụ đã thực hiện đầy đủ quy trình nhưng hậu quả vẫn xảy ra không? Đây sẽ là một nội dung rất hay cho phần kiến nghị trong báo cáo của bạn.

Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích
VIDEO :
(đang cập nhật)
TÀI LIỆU THAM KHẢO :
(đang cập nhật)
VĂN BẢN LIÊN QUAN :
(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét