Điều 345. Tội vi phạm các quy định về bảo vệ và sử dụng di tích lịch sử - văn hóa, danh lam, thắng cảnh gây hậu quả nghiêm trọng

Điều 345. Tội vi phạm các quy định về bảo vệ và sử dụng di tích lịch sử - văn hóa, danh lam, thắng cảnh gây hậu quả nghiêm trọng 1. Người nào vi phạm các quy định về bảo vệ và sử dụng các di tích lịch sử - văn hóa, danh lam, thắng cảnh, gây hư hại di tích lịch sử - văn hóa, danh lam, thắng cảnh có giá trị từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng; hủy hoại, làm thay đổi yếu tố gốc cấu thành di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh cấp tỉnh hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. 2. Phạm tội trong trường hợp gây hư hại di tích lịch sử - văn hóa, danh lam, thắng cảnh có giá trị từ 500.000.000 đồng trở lên hoặc hủy hoại, làm thay đổi yếu tố gốc cấu thành di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh cấp quốc gia hoặc cấp quốc gia đặc biệt, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm. (trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH : DẤU HIỆU PHÁP LÝ : Tội danh này được quy định tại Điều 345 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), nhằm bảo vệ các giá trị di sản tinh thần và vật thể của quốc gia. Khác với các tội danh về quản lý hành chính đơn thuần, tội này nhấn mạnh vào hậu quả thực tế đối với di sản. Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý chi tiết: 1. Khách thể của tội phạm Tội phạm này xâm phạm đến trật tự quản lý nhà nước trong lĩnh vực bảo tồn di sản văn hóa. Đối tượng tác động trực tiếp bao gồm: Di tích lịch sử - văn hóa: Các công trình xây dựng, địa điểm có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học. Danh lam thắng cảnh: Cảnh quan thiên nhiên hoặc địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc có giá trị thẩm mỹ, khoa học. Lưu ý: Các đối tượng này phải được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xếp hạng (cấp tỉnh, quốc gia, hoặc quốc gia đặc biệt) hoặc nằm trong danh mục kiểm kê di sản theo Luật Di sản văn hóa. 2. Mặt khách quan của tội phạm Người phạm tội thực hiện các hành vi vi phạm quy định về bảo vệ và sử dụng di tích, danh thắng, cụ thể như: Hành vi xâm phạm: Tự ý di chuyển, thay đổi yếu tố gốc của di tích; xây dựng công trình trái phép trong khu vực bảo vệ di tích. Hành vi sử dụng sai mục đích: Sử dụng mặt bằng di tích vào các hoạt động kinh doanh, sản xuất gây ô nhiễm hoặc làm biến dạng cảnh quan. Hành vi thiếu trách nhiệm: Không thực hiện các biện pháp bảo vệ dẫn đến di tích bị xuống cấp, hư hỏng hoặc mất mát. Điều kiện cấu thành tội phạm (Cấu thành vật chất): Hành vi chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi gây hậu quả nghiêm trọng. Căn cứ theo các văn bản hướng dẫn và thực tiễn xét xử, hậu quả này bao gồm: 1.     Làm hư hại đáng kể hoặc hủy hoại các yếu tố cấu thành di tích/danh thắng. 2.     Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng trở lên. 3.     Hành vi dẫn đến việc di tích bị hạ cấp hoặc đưa ra khỏi danh sách xếp hạng. 3. Mặt chủ quan của tội phạm Lỗi: Có thể là lỗi cố ý (biết là di tích nhưng vẫn xâm phạm để trục lợi) hoặc lỗi vô ý (thiếu trách nhiệm trong quản lý, bảo quản gây ra hư hại). Mục đích: Không phải là dấu hiệu bắt buộc. Tuy nhiên, nếu mục đích là phá hoại nhằm chống chính quyền nhân dân thì sẽ cấu thành tội danh khác thuộc chương các tội xâm phạm An ninh quốc gia. 4. Chủ thể của tội phạm Chủ thể thường: Bất kỳ người nào từ đủ 16 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự. Chủ thể đặc biệt: Thường là những người được giao nhiệm vụ quản lý, bảo vệ trực tiếp di tích hoặc những người có thẩm quyền cấp phép xây dựng, cải tạo trong khu vực di sản nhưng thực hiện sai quy định. 5. Hình phạt (Điều 345) Cơ cấu hình phạt được chia làm 02 mức: Khung 1: Phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10 - 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Khung 2: Nếu gây hậu quả rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng (ví dụ: làm hủy hoại hoàn toàn di tích quốc gia đặc biệt), hình phạt tù từ 03 năm đến 07 năm. So sánh với Tội vi phạm quy định về khai thác tài nguyên (Điều 227) Trong nghiên cứu pháp lý, cần phân biệt rõ: Nếu xâm phạm danh thắng để khai thác khoáng sản (đá, cát, quặng...): Áp dụng Điều 227. Nếu xâm phạm danh thắng làm biến dạng hệ sinh thái, giá trị thẩm mỹ: Áp dụng Điều 345. Để hỗ trợ tốt nhất cho lộ trình nghiên cứu của bạn, tôi có thể giúp bạn tổng hợp các vụ án thực tế (án lệ) liên quan đến Điều 345 này để bạn có thêm chất liệu thực tiễn cho luận văn hoặc bài nghiên cứu. Bạn có muốn tôi liệt kê một số ví dụ điển hình không? Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích VIDEO : (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO : (đang cập nhật) VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)