Điều 246. Tội nhập khẩu, phát tán các loài ngoại lai xâm hại

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm: a) Nhập khẩu trái phép loài động vật, thực vật ngoại lai xâm hại hoặc loài động vật, thực vật ngoại lai có nguy cơ xâm hại trong trường hợp vật phạm pháp trị giá từ 250.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc trong trường hợp vật phạm pháp trị giá dưới 250.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm; b) Phát tán loài động vật, thực vật ngoại lai xâm hại hoặc loài động vật, thực vật ngoại lai có nguy cơ xâm hại, gây thiệt hại về tài sản từ 150.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng. 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm: a) Có tổ chức; b) Nhập khẩu trái phép loài động vật, thực vật ngoại lai xâm hại hoặc loài động vật, thực vật ngoại lai có nguy cơ xâm hại trong trường hợp vật phạm pháp trị giá 500.000.000 đồng trở lên; c) Phát tán loài động vật, thực vật ngoại lai xâm hại hoặc loài động vật, thực vật ngoại lai có nguy cơ xâm hại, gây thiệt hại về tài sản 500.000.000 đồng trở lên; d) Tái phạm nguy hiểm. 3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. 4. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau: a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng; b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 3.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 03 năm; c) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm. Điều 246. Tội nhập khẩu, phát tán các loài ngoại lai xâm hại 1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm: a) Nhập khẩu trái phép loài động vật, thực vật ngoại lai xâm hại hoặc loài động vật, thực vật ngoại lai có nguy cơ xâm hại trong trường hợp vật phạm pháp trị giá từ 250.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc trong trường hợp vật phạm pháp trị giá dưới 250.000.000 đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm; b) Phát tán loài động vật, thực vật ngoại lai xâm hại hoặc loài động vật, thực vật ngoại lai có nguy cơ xâm hại, gây thiệt hại về tài sản từ 150.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng. 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm: a) Có tổ chức; b) Nhập khẩu trái phép loài động vật, thực vật ngoại lai xâm hại hoặc loài động vật, thực vật ngoại lai có nguy cơ xâm hại trong trường hợp vật phạm pháp trị giá 500.000.000 đồng trở lên; c) Phát tán loài động vật, thực vật ngoại lai xâm hại hoặc loài động vật, thực vật ngoại lai có nguy cơ xâm hại, gây thiệt hại về tài sản 500.000.000 đồng trở lên; d) Tái phạm nguy hiểm. 3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. 4. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau: a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 6.000.000.000 đồng; b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 6.000.000.000 đồng đến 10.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 03 năm; c) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.”.【Luật số 86/2025/QH15】 (trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH : DẤU HIỆU PHÁP LÝ : Để phân tích dấu hiệu pháp lý của Tội nhập khẩu, phát tán các loài ngoại lai xâm hại (Điều 246 BLHS 2015, sửa đổi bổ sung 2017), chúng ta cần xác định các yếu tố đặc thù về đối tượng (loài ngoại lai) và hậu quả môi trường. Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý chi tiết: 1. Khách thể của tội phạm Đối tượng tác động: Các loài ngoại lai xâm hại (động vật, thực vật, vi sinh vật, nấm...) có khả năng thiết lập quần thể, lan rộng và gây hại cho hệ sinh thái, đa dạng sinh học bản địa. Quan hệ xã hội bị xâm hại: Chế độ quản lý của Nhà nước về bảo tồn đa dạng sinh học và an toàn sinh học. Hành vi này đe dọa sự sinh tồn của các loài bản địa và có thể gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng (ví dụ: ốc bươu vàng, cây mai dương). 2. Mặt khách quan của tội phạm Tội phạm được thể hiện qua hai nhóm hành vi chính: Hành vi: Nhập khẩu: Đưa các loài ngoại lai xâm hại từ nước ngoài vào lãnh thổ Việt Nam trái quy định. Phát tán: Thả, trồng, làm lây lan các loài ngoại lai xâm hại ra môi trường tự nhiên. Điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự (Cấu thành vật chất/điều kiện): Không phải mọi hành vi nhập khẩu/phát tán đều bị xử lý hình sự ngay, mà phải thỏa mãn một trong các điều kiện: 1.     Gây thiệt hại về tài sản: Từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng. 2.     Đã bị xử phạt vi phạm hành chính: Về hành vi này mà còn vi phạm. 3.     Đã bị kết án về tội này: Chưa được xóa án tích mà còn vi phạm. 3. Mặt chủ quan của tội phạm Lỗi: Là lỗi cố ý. Người phạm tội nhận thức được loài mình nhập khẩu hoặc phát tán nằm trong danh mục xâm hại hoặc có nguy cơ xâm hại nhưng vẫn thực hiện hành vi. Mục đích: Thường là vụ lợi (nhập về làm sinh vật cảnh, thực phẩm) hoặc do thiếu ý thức bảo vệ môi trường. 4. Chủ thể của tội phạm Cá nhân: Người từ đủ 16 tuổi trở lên và có năng lực trách nhiệm hình sự. Pháp nhân thương mại: Đây là điểm quan trọng – Điều 246 có áp dụng đối với pháp nhân thương mại. Công ty có thể bị phạt tiền rất nặng nếu vi phạm nhân danh hoặc vì lợi ích của tổ chức. Các khung hình phạt chính Đối tượng Khung 1 (Cơ bản) Khung 2 (Tăng nặng) Cá nhân Phạt tiền 100 - 500 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù 01 - 03 năm. Phạt tiền 500 triệu - 2 tỷ đồng hoặc phạt tù 03 - 07 năm (nếu gây thiệt hại > 500 triệu, có tổ chức, tái phạm...). Pháp nhân Phạt tiền 01 - 03 tỷ đồng. Phạt tiền 03 - 05 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn 06 tháng - 03 năm. Lưu ý về "Danh mục loài ngoại lai xâm hại" Cơ quan chức năng căn cứ vào Thông tư số 35/2018/TT-BTNMT để xác định đối tượng vi phạm. Danh mục này được chia thành 2 nhóm: 1.     Loài ngoại lai xâm hại đã xuất hiện trên lãnh thổ Việt Nam: (Ví dụ: Ốc bươu vàng, cá dọn bể, rùa tai đỏ, cây mai dương). 2.     Loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại: (Các loài chưa xuất hiện nhưng có tiềm năng gây hại cao nếu nhập khẩu). Việc xác định loài ngoại lai xâm hại trong thực tế thường đòi hỏi quy trình Giám định sinh học khắt khe để làm căn cứ pháp lý. Bạn có muốn tôi so sánh cụ thể sự khác biệt về mức độ nguy hiểm giữa việc tàng trữ động vật quý hiếm (Điều 244) và phát tán loài ngoại lai (Điều 246) không? Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích VIDEO : (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO : (đang cập nhật) VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)