Thứ Bảy, 2 tháng 12, 2023

Điều 217. Tội vi phạm quy định về cạnh tranh

1.165 Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây gây thiệt hại cho người khác từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 5.000.000.000 đồng hoặc thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

a) Thỏa thuận ngăn cản, kìm hãm không cho doanh nghiệp khác tham gia thị trường hoặc phát triển kinh doanh;

b) Thỏa thuận loại bỏ khỏi thị trường doanh nghiệp không phải là các bên của thỏa thuận;

c) Thỏa thuận hạn chế cạnh tranh khi các bên tham gia thỏa thuận có thị phần kết hợp trên thị trường liên quan 30% trở lên thuộc một trong các trường hợp: thỏa thuận ấn định giá hàng hóa, dịch vụ một cách trực tiếp hoặc gián tiếp; thỏa thuận phân chia thị trường tiêu thụ, nguồn cung cấp hàng hóa, cung ứng dịch vụ; thỏa thuận hạn chế hoặc kiểm soát số lượng, khối lượng sản xuất, mua, bán hàng hóa, dịch vụ; thỏa thuận hạn chế phát triển kỹ thuật, công nghệ, hạn chế đầu tư; thỏa thuận áp đặt cho doanh nghiệp khác điều kiện ký kết hợp đồng mua, bán hàng hóa, dịch vụ hoặc buộc doanh nghiệp khác chấp nhận nghĩa vụ không liên quan trực tiếp đến đối tượng của hợp đồng.

2.166 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) Phạm tội 02 lần trở lên;

b) Dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt;

c) Lạm dụng vị trí thng lĩnh thị trường hoặc vị trí độc quyền;

d) Thu lợi bất chính 3.000.000.000 đồng trở lên;

đ) Gây thiệt hại cho người khác 5.000.000.000 đồng trở lên.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

4. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau:

a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng;

b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 3.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 02 năm;

c)167 Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.

(trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017)
PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH :

DẤU HIỆU PHÁP LÝ :

Tội vi phạm quy định về cạnh tranh tại Điều 217 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) là tội danh nhằm bảo vệ môi trường kinh doanh lành mạnh, chống lại các hành vi liên kết bất chính giữa các doanh nghiệp để lũng đoạn thị trường.

Dưới đây là phân tích chi tiết các dấu hiệu pháp lý:


1. Khách thể của tội phạm

  • Đối tượng xâm hại: Trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước trong lĩnh vực cạnh tranh; quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp khác và của người tiêu dùng.
  • Ý nghĩa: Đảm bảo thị trường vận hành theo quy luật cung - cầu khách quan, ngăn chặn tình trạng độc quyền hoặc liên minh độc quyền gây thiệt hại cho nền kinh tế.

2. Mặt khách quan của tội phạm

Tội phạm được thể hiện qua các hành vi thỏa thuận hạn chế cạnh tranh bị cấm theo Luật Cạnh tranh, bao gồm:

  • Thỏa thuận ấn định giá hàng hóa, dịch vụ: Các đối thủ cạnh tranh bắt tay nhau để giữ giá ở mức cao hoặc cùng tăng giá.
  • Thỏa thuận phân chia thị trường: Chia nhau khu vực tiêu thụ, nguồn cung cấp hoặc nhóm khách hàng để không phải cạnh tranh với nhau.
  • Thỏa thuận hạn chế sản lượng: Cùng nhau cắt giảm lượng hàng bán ra để tạo sự khan hiếm giả tạo nhằm đẩy giá lên cao.
  • Thỏa thuận ngăn cản doanh nghiệp khác: Liên kết để ép buộc, lôi kéo các bên khác không được tham gia thị trường hoặc làm khó đối thủ mới.
  • Thỏa thuận thông thầu: Gian lận trong đấu thầu để một bên trong nhóm chắc chắn thắng thầu.

Điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự (Định lượng):

Hành vi thỏa thuận hạn chế cạnh tranh nêu trên chỉ bị xử lý hình sự khi:

  • Thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng trở lên.
  • Gây thiệt hại cho người khác từ 1.000.000.000 đồng trở lên.
  • Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án mà chưa được xóa án tích.

3. Mặt chủ quan của tội phạm

  • Lỗi: Cố ý trực tiếp. Các bên tham gia thỏa thuận biết rõ hành vi của mình làm giảm hoặc loại bỏ cạnh tranh trên thị trường nhưng vẫn thực hiện.
  • Mục đích: Trục lợi. Mục tiêu là kiểm soát thị trường để thu lợi nhuận siêu ngạch bằng cách loại bỏ áp lực cạnh tranh.

4. Chủ thể của tội phạm

  • Cá nhân: Người từ đủ 16 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự. Thường là người đại diện theo pháp luật hoặc người có quyền quyết định chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp.
  • Pháp nhân thương mại: Đây là tội danh tiêu biểu mà doanh nghiệp (pháp nhân) phải chịu trách nhiệm hình sự (theo Điều 76 BLHS).

5. Phân biệt với Tội vi phạm quy định về đấu thầu (Điều 222)

Sự khác biệt nằm ở phạm vi và môi trường thực hiện:

Tiêu chí

Tội vi phạm cạnh tranh (Điều 217)

Tội vi phạm đấu thầu (Điều 222)

Phạm vi

Rộng (thị trường tiêu thụ, sản lượng, giá cả...).

Hẹp (chỉ trong các hoạt động đấu thầu).

Bản chất

Thỏa thuận giữa các đối thủ cạnh tranh.

Sai phạm giữa bên mời thầu và bên dự thầu hoặc giữa các bên dự thầu.

Luật chuyên ngành

Luật Cạnh tranh.

Luật Đấu thầu.


6. Khung hình phạt

  • Đối với cá nhân:
    • Khung 1: Phạt tiền từ 200 triệu đến 1 tỷ đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
    • Khung cao nhất: Phạt tiền từ 1 tỷ đến 3 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
  • Đối với pháp nhân thương mại:
    • Phạt tiền từ 1 tỷ đến 5 tỷ đồng.
    • Có thể bị đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc vĩnh viễn; cấm kinh doanh, cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.

7. Hình phạt bổ sung

  • Phạt tiền từ 50 triệu đến 200 triệu đồng đối với cá nhân.
  • Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề từ 01 năm đến 05 năm.

Trong thực tế, việc chứng minh có "thỏa thuận" thường rất khó vì các doanh nghiệp thường thỏa thuận ngầm qua các cuộc gặp gỡ không chính thức, không để lại văn bản.

Bạn có muốn tôi làm rõ hơn về Chính sách khoan hồng (miễn hoặc giảm hình phạt cho doanh nghiệp tự thú đầu tiên) trong luật cạnh tranh không? Hay bạn cần phân tích về một hành vi cụ thể như "Thỏa thuận thông thầu"?

Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích
VIDEO :
(đang cập nhật)
TÀI LIỆU THAM KHẢO :
(đang cập nhật)
VĂN BẢN LIÊN QUAN :
(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét