Thứ Bảy, 2 tháng 12, 2023

Điều 213. Tội gian lận trong kinh doanh bảo hiểm

1.163 Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây chiếm đoạt tiền bảo hiểm từ 20.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều 174, 353 và 355 của Bộ luật này, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm:

a) Thông đồng với người thụ hưởng quyền lợi bảo hiểm để giải quyết bồi thường bảo hiểm, trả tiền bảo hiểm trái pháp luật;

b) Giả mạo tài liệu, cố ý làm sai lệch thông tin để từ chối bồi thường, trả tiền bảo hiểm khi sự kiện bảo hiểm đã xảy ra;

c) Giả mạo tài liệu, cố ý làm sai lệch thông tin trong hồ sơ yêu cầu bồi thường, trả tiền bảo hiểm;

d) Tự gây thiệt hại về tài sản, sức khỏe của mình để hưởng quyền li bảo hiểm, trừ trường hợp luật có quy định khác.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 03 năm:

a) Có tổ chức;

b) Dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt;

c) Chiếm đoạt số tiền bảo hiểm từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

d) Gây thiệt hại từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;

đ) Tái phạm nguy hiểm.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

a) Chiếm đoạt số tiền bảo hiểm 500.000.000 đồng trở lên;

b) Gây thiệt hại 1.000.000.000 đồng trở lên.

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

5.164 Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau:

a) Thực hiện một trong các hành vi quy định tại khoản 1 Điều này chiếm đoạt số tiền bảo hiểm từ 200.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại từ 400.000.000 đồng đến dưới 2.000.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;

b) Phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, b và đ khoản 2 Điều này hoặc chiếm đoạt số tiền bảo hiểm từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại từ 2.000.000.000 đồng đến dưới 5.000.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng;

c) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này chiếm đoạt số tiền bảo hiểm 3.000.000.000 đồng trở lên hoặc gây thiệt hại 5.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 3.000.000.000 đồng đến 7.000.000.000 đồng;

d) Pháp nhân thương mại còn có thể bị cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.

(trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017)
PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH :

DẤU HIỆU PHÁP LÝ :

Tội gian lận trong kinh doanh bảo hiểm quy định tại Điều 213 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) là một tội danh tương đối mới, nhằm bảo vệ sự an toàn của thị trường bảo hiểm và ngăn chặn các hành vi trục lợi bảo hiểm đang có xu hướng gia tăng.

Dưới đây là phân tích chi tiết các dấu hiệu pháp lý:


1. Khách thể của tội phạm

  • Đối tượng xâm hại: Trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước trong lĩnh vực bảo hiểm; quyền và lợi ích hợp pháp của các doanh nghiệp bảo hiểm cũng như của cộng đồng những người tham gia bảo hiểm.
  • Ý nghĩa: Bảo hiểm hoạt động dựa trên nguyên tắc chia sẻ rủi ro và sự trung thực tuyệt đối. Hành vi gian lận làm suy yếu khả năng tài chính của doanh nghiệp và gây bất công cho người mua bảo hiểm chân chính.

2. Mặt khách quan của tội phạm

Điều luật liệt kê 5 nhóm hành vi gian dối điển hình để trục lợi tiền bảo hiểm:

  • Thông đồng với người thụ hưởng: Để giải quyết bồi thường bảo hiểm, trả tiền bảo hiểm trái pháp luật.
  • Tự gây thiệt hại về tài sản, sức khỏe: Người được bảo hiểm tự hủy hoại tài sản hoặc gây thương tích cho bản thân để đòi tiền bồi thường (ví dụ: tự đốt nhà, tự chặt ngón tay...).
  • Giả mạo tài liệu, hồ sơ: Lập hồ sơ bệnh án giả, hóa đơn sửa chữa xe giả hoặc làm giả các chứng từ liên quan đến sự kiện bảo hiểm.
  • Nội dung sự kiện bảo hiểm sai sự thật: Khai báo sai lệch về thời gian, địa điểm hoặc nguyên nhân xảy ra sự cố (ví dụ: tai nạn xảy ra trước khi mua bảo hiểm nhưng khai báo sau khi mua).
  • Tự dàn dựng sự kiện bảo hiểm: Tạo ra các hiện trường giả (ví dụ: dàn dựng một vụ trộm cắp hoặc tai nạn giao thông ảo).

Điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự (Cấu thành vật chất): Hành vi chỉ bị xử lý hình sự khi thỏa mãn một trong các ngưỡng:

  • Chiếm đoạt tiền bảo hiểm từ 20.000.000 đồng trở lên.
  • Gây thiệt hại từ 50.000.000 đồng trở lên.
  • Hoặc đã bị xử phạt hành chính/kết án chưa được xóa án tích về hành vi này.

3. Mặt chủ quan của tội phạm

  • Lỗi: Cố ý trực tiếp. Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là gian dối và mong muốn chiếm đoạt tiền bảo hiểm.
  • Mục đích: Trục lợi. Đây là dấu hiệu bắt buộc. Người phạm tội muốn nhận được một khoản tiền mà đáng lẽ họ không được hưởng nếu thông tin trung thực.

4. Chủ thể của tội phạm

  • Cá nhân: Người từ đủ 16 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự. Có thể là người mua bảo hiểm, người thụ hưởng, hoặc thậm chí là nhân viên công ty bảo hiểm (đồng phạm).
  • Pháp nhân thương mại: Đây là tội danh mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự (theo Điều 76 BLHS).

5. Phân biệt với Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản (Điều 174)

Gian lận bảo hiểm thực chất là một dạng "lừa đảo đặc thù", nhưng được tách riêng để xử lý chuyên biệt:

Tiêu chí

Tội tại Điều 213

Tội lừa đảo (Điều 174)

Môi trường

Chỉ trong quan hệ hợp đồng bảo hiểm.

Bất kỳ quan hệ xã hội nào.

Thủ đoạn

Gian dối về đối tượng bảo hiểm hoặc sự kiện bảo hiểm.

Dùng mọi thủ đoạn để lấy tài sản.

Ngưỡng hình sự

Từ 20 triệu đồng (chiếm đoạt).

Từ 02 triệu đồng.

Nguyên tắc áp dụng: Nếu hành vi thỏa mãn các dấu hiệu đặc thù của Điều 213 thì phải áp dụng Điều 213 thay vì Điều 174.


6. Khung hình phạt

  • Cá nhân: Phạt tiền từ 30 triệu đến 100 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm. Khung cao nhất có thể lên đến 07 năm tù.
  • Pháp nhân: Phạt tiền từ 200 triệu đến 7 tỷ đồng; có thể bị đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc vĩnh viễn.

7. Hình phạt bổ sung

  • Phạt tiền từ 10 triệu đến 100 triệu đồng.
  • Cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Trong thực tiễn, việc chứng minh hành vi "tự gây thiệt hại" (như tự đốt xưởng để lấy tiền bảo hiểm cháy nổ) thường rất khó khăn và đòi hỏi công tác giám định hiện trường cực kỳ chi tiết.

Bạn có muốn tôi làm rõ thêm về cách xác định "Gây thiệt hại" (khác với số tiền chiếm đoạt) trong tội danh này không? Hay bạn muốn tìm hiểu về một vụ án trục lợi bảo hiểm điển hình để thấy rõ quy trình điều tra?

Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích
VIDEO :
(đang cập nhật)
TÀI LIỆU THAM KHẢO :
(đang cập nhật)
VĂN BẢN LIÊN QUAN :
(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét