Thứ Bảy, 2 tháng 12, 2023

Điều 211. Tội thao túng thị trường chứng khoán

1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng hoặc gây thiệt hại cho nhà đầu tư từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Sử dụng một hoặc nhiều tài khoản giao dịch của mình hoặc của người khác hoặc thông đồng với nhau liên tục mua, bán chứng khoán nhằm tạo ra cung, cầu giả tạo;

b) Thông đồng với người khác đặt lệnh mua và bán cùng loại chứng khoán trong cùng ngày giao dịch hoặc thông đồng với nhau giao dịch mua bán chứng khoán mà không dẫn đến chuyển nhượng thực sự quyền sở hữu hoặc quyền sở hữu chỉ luân chuyển giữa các thành viên trong nhóm nhằm tạo giá chứng khoán, cung cầu giả tạo;

c) Liên tục mua hoặc bán chứng khoán với khối lượng chi phối vào thời điểm mở cửa hoặc đóng cửa thị trường nhằm tạo ra mức giá đóng cửa hoặc giá mở cửa mới cho loại chứng khoán đó trên thị trường;

d) Giao dịch chứng khoán bằng hình thức cấu kết, lôi kéo người khác liên tục đặt lệnh mua, bán chứng khoán gây ảnh hưởng lớn đến cung cầu và giá chứng khoán, thao túng giá chứng khoán;

đ) Đưa ra ý kiến một cách trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua phương tiện thông tin đại chúng về một loại chứng khoán, về tổ chức phát hành chứng khoán nhằm tạo ảnh hưởng đến giá của loại chứng khoán đó sau khi đã thực hiện giao dịch và nắm giữ vị thế đối với loại chứng khoán đó;

e) Sử dụng các phương thức hoặc thực hiện các hành vi giao dịch khác để tạo cung cầu giả tạo, thao túng giá chứng khoán.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Thu lợi bất chính 1.500.000.000 đồng trở lên;

c) Gây thiệt hại cho nhà đầu tư 3.000.000.000 đồng trở lên;

d) Tái phạm nguy hiểm.

3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 250.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

4. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị phạt như sau:

a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng;

b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 5.000.000.000 đồng đến 10.000.000.000 đồng;

c) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại Điều 79 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;

d) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm hoặc cấm huy động vốn t 01 năm đến 03 năm.

(trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017)
PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH :

DẤU HIỆU PHÁP LÝ :

Tội thao túng thị trường chứng khoán quy định tại Điều 211 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) là một trong những tội danh nghiêm trọng nhất trong lĩnh vực tài chính, trực tiếp phá vỡ nguyên tắc công bằng và minh bạch của thị trường.

Dưới đây là phân tích chi tiết các dấu hiệu pháp lý của tội danh này:


1. Khách thể của tội phạm

  • Đối tượng xâm hại: Trật tự quản lý của Nhà nước đối với thị trường chứng khoán; sự vận hành bình thường của hệ thống cung - cầu cổ phiếu.
  • Hậu quả: Gây thiệt hại cho nhà đầu tư, làm biến động giá chứng khoán một cách giả tạo, gây rủi ro cho tính bền vững của nền kinh tế.

2. Mặt khách quan của tội phạm

Tội phạm được thể hiện qua các hành vi tạo ra cung - cầu giả tạo nhằm điều khiển giá chứng khoán. Điều luật liệt kê các phương thức phổ biến:

  • Sử dụng nhiều tài khoản: Một người hoặc một nhóm người mở nhiều tài khoản giao dịch tại các công ty chứng khoán khác nhau rồi thực hiện mua, bán chéo (mua đi bán lại cho nhau) để tạo ra khối lượng giao dịch ảo.
  • Thông đồng giao dịch: Thỏa thuận với người khác để mua, bán chứng khoán nhằm mục đích đẩy giá hoặc dìm giá mà không có sự chuyển giao thực sự về sở hữu.
  • Liên tục mua bán với khối lượng lớn: Đặt các lệnh mua/bán chiếm tỉ trọng lớn trên thị trường để chi phối giá tại thời điểm mở cửa hoặc đóng cửa phiên giao dịch.
  • Đưa ra thông tin sai lệch để lôi kéo: Kết hợp với việc tán phát tin đồn thất thiết, phân tích sai lệch để kích động nhà đầu tư mua vào hoặc bán ra theo ý đồ của mình.

Điều kiện truy cứu trách nhiệm hình sự (Cấu thành vật chất):

Hành vi chỉ bị xử lý hình sự khi đạt một trong hai ngưỡng:

  • Thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng trở lên.
  • Gây thiệt hại cho nhà đầu tư từ 1.000.000.000 đồng trở lên.

(Nếu dưới mức này thì phải đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án mà chưa được xóa án tích).

3. Mặt chủ quan của tội phạm

  • Lỗi: Cố ý trực tiếp. Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là tạo ra giá ảo, đánh lừa các nhà đầu tư khác nhưng vẫn mong muốn thực hiện.
  • Mục đích: Trục lợi. Người phạm tội thường mua gom cổ phiếu ở giá thấp, sau đó thao túng để đẩy giá lên cao rồi bán ra chốt lời, bỏ mặc thiệt hại cho những người mua sau.

4. Chủ thể của tội phạm

  • Cá nhân: Người từ đủ 16 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự. Trong thực tế, đây thường là các cổ đông lớn, ban lãnh đạo doanh nghiệp hoặc các đội "lái" cổ phiếu.
  • Pháp nhân thương mại: Đây là tội danh mà pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự (theo Điều 76 BLHS).

5. Khung hình phạt

Khung

Mức thiệt hại/Thu lợi

Hình phạt chính

Khung 1

Thu lợi từ 500tr - dưới 1,5 tỷ hoặc gây thiệt hại từ 1 tỷ - dưới 3 tỷ.

Phạt tiền từ 500tr - 2 tỷ hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Khung 2

Thu lợi trên 1,5 tỷ hoặc gây thiệt hại trên 3 tỷ; phạm tội có tổ chức; tái phạm nguy hiểm.

Phạt tiền từ 2 tỷ - 4 tỷ hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.

Đối với pháp nhân thương mại: Phạt tiền từ 2 tỷ đến 10 tỷ đồng; có thể bị đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc vĩnh viễn.


6. Phân biệt với các hành vi khác

  • Khác với giao dịch nội gián (Điều 210): Thao túng là tạo ra "kịch bản" giao dịch giả để lừa thị trường, còn giao dịch nội gián là biết trước "kịch bản thật" (thông tin nội bộ) để đi trước thị trường một bước.
  • Khác với đầu tư thông thường: Đầu tư dựa trên phân tích giá trị thực, còn thao túng dựa trên việc dùng nguồn lực tài chính lớn để bóp méo giá trị thực.

Việc xác định số tiền "Thu lợi bất chính" trong tội này thường được tính bằng tổng số tiền lãi thu được từ các tài khoản tham gia thao túng sau khi trừ đi các chi phí giao dịch.

Bạn có muốn tôi phân tích về một án lệ hoặc vụ án thao túng chứng khoán nổi tiếng gần đây để thấy rõ cách các cơ quan chức năng truy vết các tài khoản giao dịch không? Hay bạn muốn tìm hiểu thêm về cách tính số tiền "Thiệt hại cho nhà đầu tư" trong các phiên giao dịch bị thao túng?

Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích
VIDEO :
(đang cập nhật)
TÀI LIỆU THAM KHẢO :
(đang cập nhật)
VĂN BẢN LIÊN QUAN :
(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét