1. Người nào thực hiện một trong các hành
vi sau đây thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng
hoặc gây thiệt hại cho nhà đầu tư từ 1.000.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000
đồng, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù
từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Sử dụng một hoặc nhiều tài khoản giao
dịch của mình hoặc của người khác hoặc thông đồng với nhau liên tục mua, bán
chứng khoán nhằm tạo ra cung, cầu
giả tạo;
b) Thông đồng với người khác đặt lệnh mua
và bán cùng loại chứng khoán trong
cùng ngày giao dịch hoặc thông đồng với nhau giao dịch mua bán chứng khoán mà không dẫn đến chuyển nhượng thực
sự quyền sở hữu hoặc quyền sở hữu chỉ luân chuyển giữa các thành viên trong
nhóm nhằm tạo giá chứng khoán, cung cầu
giả tạo;
c) Liên tục mua hoặc bán chứng khoán với khối lượng chi phối vào thời điểm
mở cửa hoặc đóng cửa thị trường nhằm tạo ra mức giá đóng cửa hoặc giá mở cửa
mới cho loại chứng khoán đó trên thị
trường;
d) Giao dịch chứng khoán bằng hình thức cấu kết, lôi kéo người khác liên tục đặt
lệnh mua, bán chứng khoán gây ảnh
hưởng lớn đến cung cầu và giá chứng khoán,
thao túng giá chứng khoán;
đ) Đưa ra ý kiến một cách trực tiếp hoặc
gián tiếp thông qua phương tiện thông tin đại chúng về một loại chứng khoán, về tổ chức phát hành chứng khoán nhằm tạo ảnh hưởng đến giá của loại
chứng khoán đó sau khi đã thực hiện
giao dịch và nắm giữ vị thế đối với loại chứng khoán đó;
e) Sử dụng các phương thức hoặc thực hiện
các hành vi giao dịch khác để tạo cung cầu giả tạo,
thao túng giá chứng khoán.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp
sau đây, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng hoặc
phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:
a) Có tổ chức;
b) Thu lợi bất chính 1.500.000.000 đồng trở
lên;
c) Gây thiệt hại cho nhà đầu tư 3.000.000.000
đồng trở lên;
d) Tái phạm nguy hiểm.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền
từ 50.000.000 đồng đến 250.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề
hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
4. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định
tại Điều này, thì bị phạt như sau:
a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại
khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 2.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000
đồng;
b) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại
khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 5.000.000.000 đồng đến 10.000.000.000
đồng;
c) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại
Điều 79 của Bộ luật này, thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn;
d) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt
tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động
trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.
DẤU HIỆU PHÁP LÝ :
Tội thao
túng thị trường chứng khoán quy định tại Điều 211 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa
đổi, bổ sung 2017) là một trong những tội danh nghiêm trọng nhất trong lĩnh
vực tài chính, trực tiếp phá vỡ nguyên tắc công bằng và minh bạch của thị trường.
Dưới đây là
phân tích chi tiết các dấu hiệu pháp lý của tội danh này:
1. Khách
thể của tội phạm
- Đối tượng xâm hại: Trật tự quản lý của Nhà nước đối
với thị trường chứng khoán; sự vận hành bình thường của hệ thống cung - cầu
cổ phiếu.
- Hậu quả: Gây thiệt hại cho nhà đầu tư,
làm biến động giá chứng khoán một cách giả tạo, gây rủi ro cho tính bền vững
của nền kinh tế.
2. Mặt
khách quan của tội phạm
Tội phạm được
thể hiện qua các hành vi tạo ra cung - cầu giả tạo nhằm điều khiển giá
chứng khoán. Điều luật liệt kê các phương thức phổ biến:
- Sử dụng nhiều tài khoản: Một người hoặc một nhóm người mở
nhiều tài khoản giao dịch tại các công ty chứng khoán khác nhau rồi thực
hiện mua, bán chéo (mua đi bán lại cho nhau) để tạo ra khối lượng giao dịch
ảo.
- Thông đồng giao dịch: Thỏa thuận với người khác để
mua, bán chứng khoán nhằm mục đích đẩy giá hoặc dìm giá mà không có sự
chuyển giao thực sự về sở hữu.
- Liên tục mua bán với khối lượng
lớn: Đặt các lệnh
mua/bán chiếm tỉ trọng lớn trên thị trường để chi phối giá tại thời điểm mở
cửa hoặc đóng cửa phiên giao dịch.
- Đưa ra thông tin sai lệch để lôi
kéo: Kết hợp với
việc tán phát tin đồn thất thiết, phân tích sai lệch để kích động nhà đầu
tư mua vào hoặc bán ra theo ý đồ của mình.
Điều kiện
truy cứu trách nhiệm hình sự (Cấu thành vật chất):
Hành vi chỉ
bị xử lý hình sự khi đạt một trong hai ngưỡng:
- Thu lợi bất chính từ 500.000.000
đồng trở lên.
- Gây thiệt hại cho nhà đầu tư từ 1.000.000.000
đồng trở lên.
(Nếu dưới
mức này thì phải đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án mà
chưa được xóa án tích).
3. Mặt chủ
quan của tội phạm
- Lỗi: Cố ý trực tiếp. Người phạm
tội nhận thức rõ hành vi của mình là tạo ra giá ảo, đánh lừa các nhà đầu
tư khác nhưng vẫn mong muốn thực hiện.
- Mục đích: Trục lợi. Người phạm tội
thường mua gom cổ phiếu ở giá thấp, sau đó thao túng để đẩy giá lên cao rồi
bán ra chốt lời, bỏ mặc thiệt hại cho những người mua sau.
4. Chủ thể
của tội phạm
- Cá nhân: Người từ đủ 16 tuổi trở lên có
năng lực trách nhiệm hình sự. Trong thực tế, đây thường là các cổ đông lớn,
ban lãnh đạo doanh nghiệp hoặc các đội "lái" cổ phiếu.
- Pháp nhân thương mại: Đây là tội danh mà pháp nhân
thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự (theo Điều 76 BLHS).
5. Khung
hình phạt
|
Khung
|
Mức
thiệt hại/Thu lợi
|
Hình
phạt chính
|
|
Khung 1
|
Thu lợi từ
500tr - dưới 1,5 tỷ hoặc gây thiệt hại từ 1 tỷ - dưới 3 tỷ.
|
Phạt tiền
từ 500tr - 2 tỷ hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
|
|
Khung 2
|
Thu lợi
trên 1,5 tỷ hoặc gây thiệt hại trên 3 tỷ; phạm tội có tổ chức; tái phạm nguy
hiểm.
|
Phạt tiền
từ 2 tỷ - 4 tỷ hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
|
Đối với
pháp nhân thương mại:
Phạt tiền từ 2 tỷ đến 10 tỷ đồng; có thể bị đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc
vĩnh viễn.
6. Phân
biệt với các hành vi khác
- Khác với giao dịch nội gián (Điều
210): Thao túng
là tạo ra "kịch bản" giao dịch giả để lừa thị trường, còn giao dịch
nội gián là biết trước "kịch bản thật" (thông tin nội bộ) để đi
trước thị trường một bước.
- Khác với đầu tư thông thường: Đầu tư dựa trên phân tích giá
trị thực, còn thao túng dựa trên việc dùng nguồn lực tài chính lớn để bóp
méo giá trị thực.
Việc xác định
số tiền "Thu lợi bất chính" trong tội này thường được tính bằng tổng
số tiền lãi thu được từ các tài khoản tham gia thao túng sau khi trừ đi các chi
phí giao dịch.
Bạn có muốn
tôi phân tích về một án lệ hoặc vụ án thao túng chứng khoán nổi tiếng gần
đây để thấy rõ cách các cơ quan chức năng truy vết các tài khoản giao dịch
không? Hay bạn muốn tìm hiểu thêm về cách tính số tiền "Thiệt hại cho
nhà đầu tư" trong các phiên giao dịch bị thao túng?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét