Điều 201. Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự

Điều 201. Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự 1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất154 quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm. 2. Phạm tội mà thu lợi bất chính 100.000.000 đồng trở lên155, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. 3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. DẤU HIỆU PHÁP LÝ : Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự được quy định tại Điều 201 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là tội danh nhằm ngăn chặn hoạt động "tín dụng đen", bảo vệ quyền lợi tài sản của công dân và trật tự quản lý kinh tế của Nhà nước. Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý chi tiết: 1. Khách thể của tội phạm Đối tượng tác động: Số tiền lãi vượt quá mức quy định của pháp luật dân sự. Quan hệ xã hội bị xâm phạm: Trật tự quản lý của Nhà nước về tín dụng và quyền sở hữu tài sản của người đi vay. Hành vi này thường kéo theo các tệ nạn xã hội và mất an ninh trật tự (đòi nợ thuê, cưỡng đoạt tài sản). 2. Mặt khách quan của tội phạm Tội phạm này được xác định dựa trên hai yếu tố song hành: Mức lãi suất và Số tiền thu lợi bất chính. Hành vi: Cho người khác vay tiền với mức lãi suất gấp 05 lần trở lên mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự. Tham chiếu Bộ luật Dân sự 2015: Lãi suất vay do các bên thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm. Suy ra: Nếu lãi suất cho vay từ 100%/năm trở lên thì đạt dấu hiệu về hành vi. Định lượng thu lợi bất chính: Thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng. Nếu thu lợi bất chính dưới 30.000.000 đồng thì phải kèm điều kiện: Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm. 3. Mặt chủ quan của tội phạm Lỗi: Cố ý trực tiếp. Người phạm tội biết rõ mức lãi suất mình đưa ra là trái quy định và biết rõ mình đang thu lợi bất chính trên hoàn cảnh của người vay nhưng vẫn thực hiện. Mục đích: Thu lợi bất chính từ tiền lãi suất cao. 4. Chủ thể của tội phạm Người có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi luật định (từ đủ 16 tuổi trở lên). 5. Khung hình phạt Khung hình phạt Hình phạt chính Mức thu lợi bất chính Khoản 1 Phạt tiền 50 - 200 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 03 năm. Từ 30 triệu - dưới 100 triệu đồng (hoặc đã bị xử phạt/kết án). Khoản 2 Phạt tiền 200 triệu - 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Thu lợi bất chính 100.000.000 đồng trở lên. Hình phạt bổ sung Phạt tiền, cấm đảm nhiệm chức vụ... Từ 30 - 100 triệu đồng, cấm hành nghề từ 01 - 05 năm. Lưu ý quan trọng về cách tính tiền thu lợi bất chính (Nghị quyết 01/2021/NQ-HĐTP): Theo Điều 5 Nghị quyết 01/2021/NQ-HĐTP. Đây là văn bản quan trọng của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao nhằm hướng dẫn cách xử lý các khoản tiền (vật chứng) trong các vụ án hình sự về tội cho vay lãi nặng.Cách thức cơ quan chức năng xử lý các khoản tiền liên quan theo quy định này: 1. Các khoản tiền bị tịch thu nộp ngân sách Nhà nước Pháp luật coi đây là các khoản tiền liên quan đến hành vi phạm pháp nên sẽ bị thu hồi hoàn toàn: Khoản nợ gốc: Toàn bộ số tiền (hoặc giá trị tài sản khác) mà người phạm tội đã dùng để cho vay. Tiền lãi "hợp pháp" (đến 20%/năm): Mặc dù đây là phần lãi suất tối đa được phép trong dân sự, nhưng vì nó phát sinh từ giao dịch phạm tội nên vẫn bị tịch thu sung công quỹ. Tiền phát sinh từ việc sử dụng lãi: Bất kỳ khoản lợi nhuận nào mà người phạm tội có được từ việc đem số tiền lãi thu lợi bất chính đi kinh doanh hoặc đầu tư khác. 2. Khoản tiền trả lại cho người vay Đây là điểm thể hiện sự bảo vệ của pháp luật đối với người đi vay: Tiền thu lợi bất chính: Là phần tiền lãi vượt quá mức 20%/năm mà người vay đã thực tế trả cho người cho vay. Tòa án sẽ tuyên trả lại số tiền thừa này cho người vay. Ngoại lệ (Không trả lại): Nếu người vay sử dụng số tiền đi vay đó vào mục đích bất hợp pháp (như dùng tiền vay để đánh bạc, mua bán ma túy, lừa đảo...), thì phần tiền thu lợi bất chính này sẽ bị tịch thu nộp ngân sách chứ không trả lại cho người vay. 3. Xác định tư cách tố tụng Trong vụ án hình sự về cho vay lãi nặng: Người cho vay: Là bị cáo. Người vay: Tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Ví dụ minh họa cách xử lý Giả sử A cho B vay 100 triệu đồng với lãi suất 120%/năm. B đã trả cho A tổng cộng 110 triệu đồng tiền lãi. Khoản tiền Số tiền Hướng xử lý theo Điều 5 Tiền gốc 100 triệu Tịch thu sung quỹ Nhà nước Lãi tương ứng 20% 20 triệu Tịch thu sung quỹ Nhà nước Lãi thu lợi bất chính 90 triệu Trả lại cho người vay (B) Lưu ý: Nếu bạn đang gặp vướng mắc về việc tính toán số tiền thu lợi bất chính trong một vụ việc cụ thể hoặc cần soạn đơn tố giác, hãy cung cấp thêm chi tiết về số tiền vay và thời gian vay để tôi có thể hỗ trợ tính toán chính xác hơn. _____________________________________________ Để hiểu rõ hơn về các quy định liên quan đến tội cho vay lãi nặng: Cách tính chi tiết số tiền thu lợi bất chính? Tìm hiểu về các tình tiết tăng nặng của tội này? Truy cứu TNHS trong một số trường hợp cụ thể? Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích VIDEO : (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO : Nghị quyết 01/2021/NQ-HĐTP Hướng dẫn áp dụng Điều 201 của Bộ luật Hình sự và việc xét xử vụ án hình sự về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự  20/12/2021  24/12/2021  NQ.13 VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)