Điều 196. Tội đầu cơ

Điều 196. Tội đầu cơ 1. Người nào lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc tình hình khó khăn về kinh tế mua vét hàng hóa thuộc danh mục mặt hàng bình ổn giá hoặc thuộc danh mục hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm: a) Hàng hóa trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng; b) Thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng. 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 03 năm đến 07 năm: a) Có tổ chức; b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn; c) Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức; d) Hàng hóa trị giá từ 1.500.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng; đ) Thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng; e) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội. 3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 1.500.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 07 năm đến 15 năm: a) Hàng hóa trị giá 3.000.000.000 đồng trở lên; b) Thu lợi bất chính 1.000.000.000 đồng trở lên; c) Tái phạm nguy hiểm. 4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. 5. Pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều này, thì bị xử phạt như sau: a) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, thì bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng; b) Phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm a, d, đ và e khoản 2 Điều này149, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng; c) Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này, thì bị phạt tiền từ 4.000.000.000 đồng đến 9.000.000.000 đồng; d) Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm150 hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm. (trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) DẤU HIỆU PHÁP LÝ : Tội đầu cơ được quy định tại Điều 196 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là tội phạm xâm phạm trật tự quản lý thị trường, gây ra tình trạng khan hiếm hàng hóa giả tạo để trục lợi, làm lũng đoạn nền kinh tế. Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý đặc thù của tội danh này: 1. Khách thể của tội phạm Đối tượng tác động: Là những mặt hàng thiết yếu, bao gồm: Lương thực, thực phẩm. Thuốc phòng bệnh, thuốc chữa bệnh. Thực phẩm chức năng. Vật tư y tế. Thức ăn chăn nuôi, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, vật nuôi. Nhiên liệu, nguyên liệu, vật liệu phục vụ sản xuất. Quan hệ xã hội bị xâm phạm: Xâm phạm sự ổn định của thị trường hàng hóa và các chính sách bình ổn giá của Nhà nước. 2. Mặt khách quan của tội phạm Tội đầu cơ cấu thành khi có sự kết hợp của hai hành vi trong bối cảnh đặc biệt: Hành vi: Lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo để mua vét hàng hóa với số lượng lớn nhằm bán lại thu lợi bất chính. Thời điểm thực hiện: Xảy ra khi thị trường đang có biến động về cung cầu, giá cả (do thiên tai, dịch bệnh, hoặc biến động kinh tế - chính trị). Định lượng truy cứu trách nhiệm hình sự: Giá trị hàng hóa đầu cơ từ 500 triệu đồng đến dưới 1,5 tỷ đồng. Hoặc thu lợi bất chính từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng. 3. Mặt chủ quan của tội phạm Lỗi: Cố ý trực tiếp. Người phạm tội nhận thức rõ hành vi mua vét hàng hóa trong tình hình biến động sẽ gây ảnh hưởng đến thị trường nhưng vẫn thực hiện. Mục đích: Bán lại để thu lợi bất chính. Đây là mục đích bắt buộc. Nếu mua số lượng lớn để dự trữ sản xuất hoặc tiêu dùng cá nhân thì không cấu thành tội này. 4. Chủ thể của tội phạm Cá nhân: Người từ đủ 16 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự. Pháp nhân thương mại: Cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Khoản 5 Điều 196 với mức phạt tiền lên đến 9 tỷ đồng. 5. Khung hình phạt (Cá nhân) Khung hình phạt Hình phạt chính Tình tiết điển hình Khoản 1 Phạt tiền 05 - 500 triệu đồng hoặc tù 06 tháng - 03 năm. Hành vi đầu cơ đạt mức định lượng tối thiểu. Khoản 2 Phạt tiền 500 triệu - 1,5 tỷ đồng hoặc tù 03 - 07 năm. Đầu cơ hàng hóa trị giá 1,5 tỷ - dưới 3 tỷ đồng; Thu lợi bất chính 500 triệu - dưới 1 tỷ đồng; Tái phạm nguy hiểm. Khoản 3 Phạt tiền 1,5 tỷ - 5 tỷ đồng hoặc tù 07 - 15 năm. Đầu cơ hàng hóa trị giá 3 tỷ đồng trở lên; Thu lợi bất chính 1 tỷ đồng trở lên; Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự. Lưu ý phân biệt: Đầu cơ vs. Tích trữ: Tích trữ là việc mua hàng để dành, không vi phạm pháp luật nếu không nhằm mục đích bán lại lũng đoạn giá trong lúc thị trường biến động. Đầu cơ vs. Buôn lậu: Buôn lậu (Điều 188) tập trung vào hành vi đưa hàng qua biên giới trái phép, còn đầu cơ tập trung vào hành vi mua vét hàng có sẵn trong thị trường nội địa để đẩy giá. Chúng ta đã cùng điểm qua một loạt các tội danh quan trọng trong chương các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế (từ Điều 191 đến Điều 196). Bạn có muốn tôi lập một bảng tổng hợp các mức định lượng (số tiền/trị giá) của tất cả các tội này để bạn dễ dàng ghi nhớ và so sánh không? Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích VIDEO : (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO : (đang cập nhật) VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)