Thứ Năm, 7 tháng 12, 2023

Điều 152. Tội đánh tráo người dưới 01 tuổi【BLHS năm 2015 và Sửa đổi, bổ sung 2017】

Điều 152. Tội đánh tráo người dưới 01 tuổi

1. Người nào đánh tráo người dưới 01 tuổi71, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm:

a) Có tổ chức;

b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nghề nghiệp;

c) Đối với người dưới 01 tuổi mà mình có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng;

d) Phạm tội 02 lần trở lên.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 12 năm:

a) Có tính chất chuyên nghiệp;

b) Tái phạm nguy hiểm.

4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

(trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017)

DẤU HIỆU PHÁP LÝ :

Tội đánh tráo người dưới 01 tuổi được quy định tại Điều 152 Bộ luật Hình sự 2015. Đây là tội danh xâm phạm quyền được nuôi dưỡng, chăm sóc trong môi trường gia đình tự nhiên của trẻ sơ sinh và quyền của cha mẹ đối với con cái.

Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý chi tiết:

1. Khách thể của tội phạm

  • Đối tượng tác động: Trẻ em dưới 01 tuổi (thường là trẻ sơ sinh tại các bệnh viện, nhà hộ sinh).
  • Quan hệ xã hội bị xâm hại: Quan hệ gia đình, quyền được xác định đúng nguồn gốc huyết thống và quyền được cha mẹ đẻ nuôi nấng.
  • Lưu ý: Hành vi này gây ra sự xáo trộn nghiêm trọng về mặt tình cảm và pháp lý cho ít nhất hai gia đình.

2. Mặt khách quan của tội phạm

  • Hành vi khách quan: Lén lút thay thế đứa trẻ này bằng đứa trẻ khác.
    • Cách thức: Lợi dụng sơ hở của nhân viên y tế hoặc người thân để đổi thẻ định danh, đổi quần áo hoặc tã lót của hai đứa trẻ.
    • Đặc điểm: Phải có sự "trao đổi" (đưa đứa trẻ A vào vị trí của đứa trẻ B và ngược lại). Nếu chỉ mang đứa trẻ đi mà không để lại đứa trẻ khác thì sẽ chuyển sang tội danh khác (như Chiếm đoạt người dưới 16 tuổi - Điều 153).
  • Hậu quả: Đứa trẻ bị tách rời khỏi cha mẹ đẻ và bị đưa đến một gia đình khác mà cha mẹ họ không hề hay biết. Tội phạm hoàn thành ngay khi hành vi đánh tráo kết thúc.

3. Mặt chủ quan của tội phạm

  • Lỗi: Là lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội nhận thức rõ hành vi đánh tráo là trái pháp luật nhưng vẫn thực hiện.
  • Động cơ: Rất đa dạng, có thể là:
    • Muốn đổi lấy đứa trẻ có giới tính mong muốn (ví dụ đổi gái lấy trai).
    • Đổi lấy đứa trẻ khỏe mạnh hơn.
    • Do thù ghét cha mẹ của một trong hai đứa trẻ.
    • Lưu ý: Nếu đánh tráo nhằm mục đích để bán đứa trẻ thì sẽ bị truy tố theo Điều 151 (Mua bán người dưới 16 tuổi).

4. Chủ thể của tội phạm

  • Là người từ đủ 16 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự.
  • Thông thường chủ thể là:
    • Nhân viên y tế (bác sĩ, y tá, hộ lý) có điều kiện tiếp xúc với trẻ sơ sinh.
    • Người thân của một trong hai đứa trẻ.

5. Hình phạt (Điều 152)

  • Khoản 1: Phạt tù từ 02 năm đến 05 năm.
  • Khoản 2 (Phạt tù từ 03 năm đến 07 năm): * Có tổ chức.
    • Lợi dụng chức vụ, quyền hạn.
    • Đối với người mà mình có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng.
  • Khoản 3 (Phạt tù từ 07 năm đến 12 năm): * Đối với 02 người trở lên.
    • Làm nạn nhân chết hoặc tự sát.
    • Gây rối loạn tâm thần của nạn nhân từ 61% trở lên.

Phân biệt Điều 152 với các tội danh gần kề

Tiêu chí

Đánh tráo người dưới 01 tuổi (Đ.152)

Chiếm đoạt người dưới 16 tuổi (Đ.153)

Hành vi

Đổi đứa trẻ này lấy đứa trẻ khác.

Thu giữ, lén lút đưa đứa trẻ đi nơi khác.

Đối tượng

Chỉ trẻ em dưới 01 tuổi.

Trẻ em dưới 16 tuổi.

Mục đích

Thay đổi vị trí của hai đứa trẻ.

Chiếm giữ đứa trẻ (để nuôi, trả thù...).

Một tình huống thực tế: Nếu y tá lỡ tay làm nhầm thẻ định danh dẫn đến việc giao nhầm con cho các gia đình (không có ý chí cố ý đổi) thì đây là sai sót nghiệp vụ, không cấu thành tội phạm này mà chỉ bị xử lý kỷ luật hoặc dân sự.

================================

Bạn đã nắm vững sự khác biệt của tội đánh tráo chưa? Để khép lại nhóm tội về "người dưới 16 tuổi", bạn có muốn mình phân tích nốt Tội chiếm đoạt người dưới 16 tuổi (Điều 153) không? Đây là tội danh có phạm vi bao quát hơn Điều 152 rất nhiều đấy.

Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích
VIDEO :
(đang cập nhật)
TÀI LIỆU THAM KHẢO :
(đang cập nhật)
VĂN BẢN LIÊN QUAN :
(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét