Điều 358. Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi
1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian đòi, nhận hoặc sẽ nhận bất kỳ lợi ích nào sau đây dưới mọi hình thức để dùng ảnh hưởng của mình thúc đẩy người có chức vụ, quyền hạn làm hoặc không làm một việc thuộc trách nhiệm hoặc liên quan trực tiếp đến công việc của họ hoặc làm một việc không được phép làm, thì bị phạt tù từ 01 năm362 đến 06 năm:
a) Tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm;
b) Lợi ích phi vật chất.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 06 năm đến 13 năm:
a) Có tổ chức;
b) Phạm tội 02 lần trở lên;
c) Tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
d) Gây thiệt hại về tài sản từ 1.000.000.000 đồng 363 đến dưới 3.000.000.000 đồng.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 13 năm đến 20 năm:
a) Tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;
b) Gây thiệt hại về tài sản từ 3.000.000.000 đồng đến dưới 5.000.000.000 đồng.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân:
a) Tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá 1.000.000.000 đồng trở lên;
b) Gây thiệt hại về tài sản 5.000.000.000 đồng trở lên.
5. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
“5. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.”.【Luật số 86/2025/QH15】
DẤU HIỆU PHÁP LÝ :
Tội lợi dụng
chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi được quy định tại
Điều 358 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là tội danh
có cấu trúc khá đặc biệt, vì người phạm tội không trực tiếp thực hiện hành vi
trái luật mà thông qua sức ảnh hưởng của mình để tác động đến một người có chức
vụ khác.
Dưới đây là
các dấu hiệu pháp lý chi tiết:
1. Khách
thể của tội phạm
Tội phạm này
xâm phạm:
- Sự hoạt động đúng đắn, minh bạch
của cơ quan, tổ chức: Làm biến dạng các quan hệ công vụ, khiến quyết định của người có chức
vụ bị chi phối bởi các yếu tố bên ngoài.
- Uy tín của bộ máy Nhà nước: Gây ra cái nhìn sai lệch về việc
thực thi quyền lực pháp luật.
2. Mặt
khách quan của tội phạm
Hành vi
khách quan có đặc điểm "gián tiếp" rất rõ rệt:
- Hành vi lợi dụng chức vụ, quyền
hạn: Người phạm
tội sử dụng vị thế, uy tín hoặc quan hệ công tác của mình.
- Gây ảnh hưởng đối với người
khác: Dùng sức ảnh
hưởng đó để thúc ép, tác động, lôi kéo người có chức vụ, quyền hạn khác thực
hiện hoặc không thực hiện một hành vi thuộc trách nhiệm của họ.
- Mục đích của việc gây ảnh hưởng: Để người kia làm một việc có lợi
cho người đưa tiền/tài sản hoặc cho chính người phạm tội.
- Hậu quả (Dấu hiệu định lượng): Trục lợi tiền, tài sản hoặc lợi
ích vật chất khác trị giá từ 2.000.000 đồng trở lên (hoặc dưới
2.000.000 đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử lý kỷ luật/hành
chính).
3. Chủ thể
của tội phạm
- Là chủ thể đặc biệt: Người
có chức vụ, quyền hạn.
- Khác với tội Nhận hối lộ (Điều
354), ở tội này, người phạm tội không nhất thiết phải có thẩm quyền trực
tiếp giải quyết công việc đó, nhưng họ phải có vị thế đủ để gây ảnh hưởng
đến người có thẩm quyền.
4. Mặt chủ
quan của tội phạm
- Lỗi: Cố ý trực tiếp. Người phạm tội
nhận thức rõ mình đang dùng ảnh hưởng để trục lợi.
- Động cơ: Vụ lợi. Đây là dấu hiệu
bắt buộc. Nếu chỉ gây ảnh hưởng vì nể nang mà không có yếu tố trục lợi (tiền,
tài sản, lợi ích vật chất) thì không cấu thành tội này.
Phân biệt
với Tội nhận hối lộ (Điều 354)
Đây là điểm
mà nhiều người thường nhầm lẫn khi nghiên cứu:
|
Tiêu
chí
|
Tội Nhận
hối lộ (Đ.354)
|
Tội Lợi
dụng chức vụ gây ảnh hưởng... (Đ.358)
|
|
Thẩm
quyền
|
Người phạm
tội trực tiếp có thẩm quyền giải quyết việc đó.
|
Người phạm
tội không có thẩm quyền trực tiếp nhưng có thể tác động đến người
có thẩm quyền.
|
|
Cơ chế
|
"Tôi
có quyền, anh đưa tiền, tôi làm cho anh."
|
"Tôi
không có quyền, nhưng tôi quen sếp, tôi tác động sếp làm cho anh, anh đưa tiền
cho tôi."
|
Phân loại
tội phạm theo khung hình phạt (Điều 358)
- Khoản 1: Phạt tù từ 01 - 06 năm $\rightarrow$
Tội phạm nghiêm trọng.
- Khoản 2: Phạt tù từ 06 - 13 năm $\rightarrow$
Tội phạm rất nghiêm trọng.
- Khoản 3: Phạt tù từ 13 - 20 năm hoặc tù
chung thân $\rightarrow$ Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
- Khoản 4: Phạt tù từ 20 năm hoặc tù chung
thân $\rightarrow$ Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
Bạn có muốn
tôi lấy một ví dụ thực tế về hành vi "gây ảnh hưởng" để làm rõ hơn
ranh giới giữa tội này và tội môi giới hối lộ không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét