Điều 311. Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng hoặc mua bán trái phép chất cháy, chất độc323
1. Người nào sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng hoặc mua bán trái phép chất cháy, chất độc, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:
a) Có tổ chức;
b) Vật phạm pháp có số lượng lớn;
c) Làm chết người;
d) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%;
e) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;
g) Vận chuyển, mua bán qua biên giới;
h) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
a) Vật phạm pháp có số lượng rất lớn;
b) Làm chết 02 người;
c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 122% đến 200%;
d) Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
a) Vật phạm pháp có số lượng đặc biệt lớn;
b) Làm chết 03 người trở lên;
c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên;
d) Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm.
Tội sản xuất,
tàng trữ, vận chuyển, sử dụng hoặc mua bán trái phép chất cháy, chất độc theo Điều
311 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) là tội phạm xâm phạm an
toàn công cộng, có tính chất nguy hiểm cao do đối tượng tác động có khả năng
gây ra cháy nổ hoặc ngộ độc hàng loạt.
Dưới đây là
các dấu hiệu pháp lý chi tiết:
1. Khách
thể của tội phạm
- Đối tượng tác động:
- Chất cháy: Các chất ở dạng lỏng, khí hoặc
rắn có đặc tính tự cháy hoặc dễ cháy khi có tác động của nhiệt, ma sát
(như xăng, dầu, cồn công nghiệp, phốt pho...).
- Chất độc: Các chất có độc tính cao đối với
người, động vật và môi trường (như các loại hóa chất công nghiệp độc hại,
thuốc bảo vệ thực vật cấm, các loại axit đậm đặc...).
- Quan hệ xã hội bị xâm phạm: Chế độ quản lý của Nhà nước về
an toàn phòng cháy, chữa cháy và quản lý hóa chất độc hại, đồng thời trực
tiếp đe dọa tính mạng, sức khỏe của người dân.
2. Mặt
khách quan của tội phạm
Tội này có cấu
thành hình thức, chỉ cần thực hiện một trong các hành vi sau đây mà không
có giấy phép hoặc vi phạm lệnh cấm là đã cấu thành tội phạm:
- Sản xuất: Chế biến, pha trộn để tạo ra chất
cháy hoặc chất độc.
- Tàng trữ: Cất giữ, lưu trữ trái phép
trong kho, nhà ở hoặc bất kỳ địa điểm nào.
- Vận chuyển: Di chuyển các chất này từ nơi
này sang nơi khác (bằng xe khách, xe tải không chuyên dụng, gửi bưu điện...).
- Sử dụng: Khai thác tính năng của chất
cháy, chất độc vào các mục đích trái pháp luật (ví dụ: dùng chất độc để
đánh bắt thủy sản).
- Mua bán: Các hoạt động trao đổi, ký gửi,
bán lại các chất này trên thị trường đen hoặc không qua các cơ sở được cấp
phép.
3. Chủ thể
của tội phạm
- Là người có năng lực trách nhiệm
hình sự đầy đủ và đạt độ tuổi luật định.
- Lưu ý: Đối với tội danh này, người từ
đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự nếu phạm tội thuộc
các khoản có khung hình phạt từ 15 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân (tội
đặc biệt nghiêm trọng).
4. Mặt chủ
quan của tội phạm
- Lỗi: Là lỗi cố ý trực tiếp.
Người phạm tội biết rõ các chất này là chất cháy, chất độc và việc mình
làm là trái quy định nhưng vẫn thực hiện hành vi.
- Mục đích: Không phải là dấu hiệu bắt buộc.
Tuy nhiên, nếu mục đích là để giết người hoặc hủy hoại tài sản thì sẽ bị
truy cứu thêm hoặc chuyển sang tội danh tương ứng (như Tội giết người - Điều
123 hoặc Tội hủy hoại tài sản - Điều 178).
Các khung
hình phạt (Điều 311)
|
Khung
hình phạt
|
Mức phạt
tù
|
Tình
tiết điển hình
|
|
Khung 1
|
01 năm -
05 năm
|
Hành vi cơ
bản (tàng trữ, vận chuyển trái phép...).
|
|
Khung 2
|
03 năm -
10 năm
|
Có tổ chức;
lợi dụng chức vụ; gây thương tích 31% - 60%; thiệt hại tài sản 100tr - dưới
500tr.
|
|
Khung 3
|
07 năm -
15 năm
|
Làm chết
01 người; gây thương tích trên 61%; thiệt hại tài sản 500tr - dưới 1,5 tỷ.
|
|
Khung 4
|
15 năm -
20 năm hoặc Chung thân
|
Làm chết
03 người trở lên; thiệt hại tài sản trên 1,5 tỷ.
|
Phân biệt
với các tội danh khác (Cập nhật 2026)
Trong bối cảnh
năm 2026, khi việc mua bán hóa chất trực tuyến trở nên phức tạp, bạn cần lưu ý:
1.
So với Tội vi phạm quy định về PCCC (Điều 313): Điều 311 nhấn mạnh vào hành vi "trái
phép" (không có quyền sở hữu/sử dụng), còn Điều 313 nhấn mạnh vào việc
có quyền sở hữu/sử dụng nhưng làm sai quy trình phòng cháy.
2.
Chất độc mới:
Danh mục chất độc được cập nhật thường xuyên. Việc tàng trữ các loại hóa chất bảo
vệ thực vật nằm trong danh mục cấm (ví dụ: các hoạt chất đã bị loại bỏ theo
Thông tư của Bộ Nông nghiệp năm 2025) sẽ bị xử lý trực tiếp theo Điều này.
__________________________
Bạn có muốn
tôi hỗ trợ tra cứu danh mục các hóa chất độc hại mới nhất bị cấm tàng trữ,
vận chuyển theo Nghị định 28/2026/NĐ-CP không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét