Điều 186. Tội từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng113
Người nào có nghĩa vụ cấp dưỡng và có khả năng thực tế để thực hiện việc cấp dưỡng đối với người mà mình có nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định của pháp luật mà từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, làm cho người được cấp dưỡng lâm vào tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này mà còn vi phạm, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 380 của Bộ luật này, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
DẤU HIỆU PHÁP LÝ :
Tội từ chối
hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng được quy định tại Điều 186 Bộ luật Hình sự
2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là tội danh bảo vệ quyền được đảm bảo về
điều kiện vật chất tối thiểu của những người yếu thế trong gia đình khi họ
không có khả năng tự nuôi sống bản thân.
Dưới đây là
các dấu hiệu pháp lý đặc trưng:
1. Khách
thể của tội phạm
- Khách thể trực tiếp: Quyền được cấp dưỡng của các
thành viên trong gia đình theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình.
Hành vi này xâm phạm đến sự ổn định cuộc sống và sức khỏe của người được cấp
dưỡng.
- Đối tượng tác động: Là người có quyền được hưởng cấp
dưỡng (con chưa thành niên, con đã thành niên nhưng không có khả năng lao
động, cha mẹ già yếu, vợ hoặc chồng không có khả năng tự nuôi mình sau khi
ly hôn...).
2. Mặt
khách quan của tội phạm
Mặt khách
quan thể hiện qua hành vi không thực hiện nghĩa vụ mà pháp luật hoặc bản
án của Tòa án đã quy định.
A. Hành
vi vi phạm
- Từ chối cấp dưỡng: Là thái độ công khai phủ nhận,
không chấp nhận nghĩa vụ nuôi dưỡng đối với người thân khi họ có yêu cầu
hoặc khi có quyết định của cơ quan nhà nước.
- Trốn tránh cấp dưỡng: Là việc dùng thủ đoạn để không
thực hiện nghĩa vụ (ví dụ: giấu địa chỉ nơi ở, giấu thu nhập, giả vờ không
có tài sản, bỏ đi nơi khác...).
B. Điều
kiện cấu thành (Dấu hiệu bắt buộc)
Hành vi này
chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thỏa mãn một trong các điều kiện sau:
1.
Gây
hậu quả nghiêm trọng (làm người được cấp dưỡng bị suy kiệt sức khỏe, lâm
vào tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, phải đi lang thang, ăn xin...).
2.
Đã
bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.
3. Mặt chủ
quan của tội phạm
- Lỗi: Là lỗi cố ý trực tiếp.
- Người phạm tội nhận thức rõ
mình có nghĩa vụ cấp dưỡng và người kia đang cần được cấp dưỡng nhưng vẫn
cố tình không thực hiện.
- Lưu ý: Nếu một người thực sự không có
khả năng tài chính (không có thu nhập, bị bệnh tật mất sức lao động) dẫn
đến không thể cấp dưỡng thì không cấu thành tội này vì thiếu yếu tố lỗi cố
ý trốn tránh.
- Mục đích: Nhằm trốn tránh trách nhiệm vật
chất, tiết kiệm chi tiêu cá nhân hoặc do mâu thuẫn tình cảm mà muốn bỏ mặc
nạn nhân.
4. Chủ thể
của tội phạm
Đây là chủ
thể đặc biệt, bao gồm những người có nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định của
pháp luật:
- Cha, mẹ đối với con; con đối với
cha mẹ.
- Anh, chị, em đối với nhau (trong
một số trường hợp cụ thể).
- Ông bà nội, ngoại đối với cháu;
cháu đối với ông bà.
- Vợ đối với chồng hoặc chồng đối
với vợ sau khi ly hôn (nếu có thỏa thuận hoặc quyết định của Tòa án).
5. Hình
phạt (Điều 186)
Tội danh này
có mức hình phạt mang tính chất giáo dục và răn đe để buộc người phạm tội quay
lại thực hiện nghĩa vụ:
- Phạt cảnh cáo.
- Phạt cải tạo không giam giữ đến
02 năm.
- Phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Phân biệt
"Cấp dưỡng" và "Nuôi dưỡng"
- Nuôi dưỡng: Là việc cùng chung sống, chăm
sóc hàng ngày (thường liên quan đến Tội ngược đãi - Điều 185).
- Cấp dưỡng: Là việc đóng góp tiền hoặc tài
sản để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người không chung sống với mình nhưng
có quan hệ thân thuộc (phổ biến nhất là sau khi ly hôn).
Bạn có muốn
tôi làm rõ thêm về mức định lượng tiền cấp dưỡng hoặc các bằng chứng
cần thiết để chứng minh một người "có điều kiện thực tế" nhưng vẫn cố
tình trốn tránh không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét