Thứ Năm, 7 tháng 12, 2023

Điều 182. Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng

Điều 182. Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng

1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:

a) Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;

b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:

a) Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát;

b) Đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chng mà vn duy trì quan hệ đó.

(trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017)
PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH :

DẤU HIỆU PHÁP LÝ :

Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng được quy định tại Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là tội danh trực tiếp bảo vệ nguyên tắc cơ bản nhất của hôn nhân hiện đại: "Một vợ, một chồng".

Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý đặc trưng để cấu thành tội phạm này:


1. Khách thể của tội phạm

  • Khách thể trực tiếp: Chế độ hôn nhân một vợ, một chồng được pháp luật bảo vệ. Hành vi này xâm phạm đến trật tự quản lý Nhà nước về hôn nhân và đạo đức xã hội.
  • Đối tượng tác động: Quan hệ hôn nhân hợp pháp đang tồn tại của người phạm tội hoặc của người mà người phạm tội chung sống cùng.

2. Mặt khách quan của tội phạm

Mặt khách quan của tội này thể hiện qua hai dạng hành vi cụ thể:

A. Hành vi vi phạm

1.     Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác.

2.     Người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ.

B. Hình thức thể hiện

  • Kết hôn: Là việc nam nữ xác lập quan hệ vợ chồng với nhau theo quy định của pháp luật về điều kiện và đăng ký kết hôn (dùng giấy tờ giả hoặc lừa dối để đăng ký kết hôn lần 2).
  • Chung sống như vợ chồng: Là việc nam và nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng (có con chung, tài sản chung, được hàng xóm và xã hội coi là vợ chồng...).

C. Điều kiện về hậu quả hoặc tiền sự (Dấu hiệu bắt buộc)

Hành vi trên chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thuộc một trong các trường hợp:

  • Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến tiêu tan (ly hôn).
  • Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.
  • Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát.
  • Đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó.

3. Mặt chủ quan của tội phạm

  • Lỗi: Là lỗi cố ý trực tiếp.
    • Người phạm tội biết mình đang có vợ/chồng hoặc biết đối phương đang có vợ/chồng nhưng vẫn muốn xác lập quan hệ kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng.
  • Động cơ, mục đích: Không phải là dấu hiệu bắt buộc. Thường xuất phát từ nhu cầu tình cảm cá nhân hoặc mục đích tư lợi khác.

4. Chủ thể của tội phạm

Đây là chủ thể đặc biệt, bao gồm hai nhóm:

  • Nhóm 1: Người đang có vợ hoặc có chồng hợp pháp (hôn nhân chưa chấm dứt bằng bản án/quyết định ly hôn có hiệu lực hoặc vợ/chồng chưa chết).
  • Nhóm 2: Người chưa có vợ/chồng nhưng có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đủ độ tuổi (từ đủ 16 tuổi trở lên).

Tóm tắt khung hình phạt (Điều 182)

Khung hình phạt

Điều kiện áp dụng

Khung 1: Cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm.

Vi phạm làm ly hôn hoặc đã bị xử phạt hành chính.

Khung 2: Phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát; Đã có quyết định Tòa án buộc chấm dứt mà vẫn duy trì.

Xuất sang Trang tính


Lưu ý: Nếu chỉ là hành vi ngoại tình (quan hệ bất chính lén lút, không sống chung như vợ chồng) thì thường chỉ bị xử lý về mặt đạo đức hoặc xử phạt vi phạm hành chính, chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo Điều 182.

Bạn có muốn tôi làm rõ thêm về các bằng chứng thực tế để chứng minh thế nào là "chung sống như vợ chồng" trong các vụ án hình sự không?

Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích
VIDEO :
(đang cập nhật)
TÀI LIỆU THAM KHẢO :
(đang cập nhật)
VĂN BẢN LIÊN QUAN :
(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét