Điều 182. Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng
1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:
a) Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;
b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát;
b) Đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó.
DẤU HIỆU PHÁP LÝ :
Tội vi phạm
chế độ một vợ, một chồng được quy định tại Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa
đổi, bổ sung 2017). Đây là tội danh trực tiếp bảo vệ nguyên tắc cơ bản nhất
của hôn nhân hiện đại: "Một vợ, một chồng".
Dưới đây là
các dấu hiệu pháp lý đặc trưng để cấu thành tội phạm này:
1. Khách
thể của tội phạm
- Khách thể trực tiếp: Chế độ hôn nhân một vợ, một chồng
được pháp luật bảo vệ. Hành vi này xâm phạm đến trật tự quản lý Nhà nước về
hôn nhân và đạo đức xã hội.
- Đối tượng tác động: Quan hệ hôn nhân hợp pháp đang
tồn tại của người phạm tội hoặc của người mà người phạm tội chung sống
cùng.
2. Mặt
khách quan của tội phạm
Mặt khách
quan của tội này thể hiện qua hai dạng hành vi cụ thể:
A. Hành
vi vi phạm
1.
Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác.
2.
Người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết
rõ là đang có chồng, có vợ.
B. Hình
thức thể hiện
- Kết hôn: Là việc nam nữ xác lập quan hệ
vợ chồng với nhau theo quy định của pháp luật về điều kiện và đăng ký kết
hôn (dùng giấy tờ giả hoặc lừa dối để đăng ký kết hôn lần 2).
- Chung sống như vợ chồng: Là việc nam và nữ tổ chức cuộc
sống chung và coi nhau là vợ chồng (có con chung, tài sản chung, được hàng
xóm và xã hội coi là vợ chồng...).
C. Điều
kiện về hậu quả hoặc tiền sự (Dấu hiệu bắt buộc)
Hành vi trên
chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thuộc một trong các trường hợp:
- Làm cho quan hệ hôn nhân của một
hoặc hai bên dẫn đến tiêu tan (ly hôn).
- Đã bị xử phạt vi phạm hành
chính về hành vi này mà còn vi phạm.
- Làm cho vợ, chồng hoặc con của một
trong hai bên tự sát.
- Đã có quyết định của Tòa án
hủy việc kết hôn hoặc buộc chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với
chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó.
3. Mặt chủ
quan của tội phạm
- Lỗi: Là lỗi cố ý trực tiếp.
- Người phạm tội biết mình đang
có vợ/chồng hoặc biết đối phương đang có vợ/chồng nhưng vẫn muốn xác lập
quan hệ kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng.
- Động cơ, mục đích: Không phải là dấu hiệu bắt buộc.
Thường xuất phát từ nhu cầu tình cảm cá nhân hoặc mục đích tư lợi khác.
4. Chủ thể
của tội phạm
Đây là chủ
thể đặc biệt, bao gồm hai nhóm:
- Nhóm 1: Người đang có vợ hoặc có chồng
hợp pháp (hôn nhân chưa chấm dứt bằng bản án/quyết định ly hôn có hiệu lực
hoặc vợ/chồng chưa chết).
- Nhóm 2: Người chưa có vợ/chồng nhưng có
đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đủ độ tuổi (từ đủ 16 tuổi trở lên).
Tóm tắt
khung hình phạt (Điều 182)
|
Khung
hình phạt
|
Điều kiện
áp dụng
|
|
Khung
1: Cảnh cáo, cải tạo
không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm.
|
Vi phạm
làm ly hôn hoặc đã bị xử phạt hành chính.
|
|
Khung
2: Phạt tù từ 06
tháng đến 03 năm.
|
Làm cho vợ,
chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát; Đã có quyết định Tòa án buộc chấm
dứt mà vẫn duy trì.
|
Xuất sang
Trang tính
Lưu ý: Nếu chỉ là hành vi ngoại tình (quan
hệ bất chính lén lút, không sống chung như vợ chồng) thì thường chỉ bị xử lý về
mặt đạo đức hoặc xử phạt vi phạm hành chính, chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm
theo Điều 182.
Bạn có muốn
tôi làm rõ thêm về các bằng chứng thực tế để chứng minh thế nào là "chung
sống như vợ chồng" trong các vụ án hình sự không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét