Điều 160. Tội xâm phạm quyền của công dân về bầu cử, ứng cử hoặc biểu quyết khi Nhà nước trưng cầu ý dân

Điều 160. Tội xâm phạm quyền của công dân về bầu cử, ứng cử hoặc biểu quyết khi Nhà nước trưng cầu ý dân 1. Người nào lừa gạt, mua chuộc, cưỡng ép hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở công dân thực hiện quyền bầu cử, quyền ứng cử hoặc quyền biểu quyết khi Nhà nước trưng cầu ý dân, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm. 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 02 năm: a) Có tổ chức; b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn; c) Dẫn đến hoãn ngày bầu cử, bầu cử lại hoặc hoãn việc trưng cầu ý dân. 3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm. (trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) DẤU HIỆU PHÁP LÝ : Tội xâm phạm quyền của công dân về bầu cử, ứng cử hoặc biểu quyết khi Nhà nước trưng cầu ý dân được quy định tại Điều 160 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là tội danh bảo vệ các quyền chính trị cơ bản nhất của công dân trong việc xây dựng bộ máy Nhà nước. Dưới đây là 4 dấu hiệu pháp lý cấu thành tội phạm này: 1. Khách thể của tội phạm Đối tượng xâm phạm: Quyền chính trị của công dân, cụ thể là quyền bầu cử, ứng cử vào các cơ quan quyền lực Nhà nước (Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp) và quyền biểu quyết khi Nhà nước trưng cầu ý dân. Ý nghĩa: Hành vi này trực tiếp đe dọa đến tính đúng đắn, khách quan của kết quả bầu cử/trưng cầu ý dân, từ đó ảnh hưởng đến sự vận hành của hệ thống dân chủ. 2. Mặt khách quan của tội phạm Tội phạm được thể hiện qua các hành vi dùng thủ đoạn trái pháp luật để cản trở công dân thực hiện quyền của mình: Dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực: Đánh đập, khống chế hoặc đe dọa gây thương tích để buộc người khác không đi bầu, không ứng cử hoặc phải bỏ phiếu theo ý muốn của người phạm tội. Dùng thủ đoạn lừa dối: Đưa thông tin sai lệch về ứng cử viên, về quy chế bầu cử để người dân hiểu sai và thực hiện quyền không đúng ý chí. Mua chuộc: Dùng tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác để "mua" lá phiếu hoặc mua chuộc người khác rút tên khỏi danh sách ứng cử. Cản trở bằng thủ đoạn khác: Tự ý gạch tên người có đủ điều kiện ra khỏi danh sách cử tri/ứng cử viên, không phát thẻ cử tri, hoặc dùng uy thế gây áp lực tâm lý. Lưu ý: Tội phạm này có cấu thành hình thức. Chỉ cần thực hiện hành vi nhằm mục đích cản trở là tội phạm đã hoàn thành, không bắt buộc phải dẫn đến kết quả là cuộc bầu cử bị sai lệch. 3. Mặt chủ quan của tội phạm Lỗi: Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội nhận thức rõ hành vi cản trở là trái pháp luật nhưng vẫn thực hiện nhằm làm sai lệch ý chí của công dân. Mục đích: Nhằm ngăn cản công dân thực hiện quyền bầu cử, ứng cử hoặc biểu quyết theo ý chí tự do của họ. 4. Chủ thể của tội phạm Chủ thể thường: Người từ đủ 16 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự. Chủ thể đặc biệt: Những người có trách nhiệm trong hội đồng bầu cử, ban bầu cử hoặc tổ bầu cử (thường là tình tiết tăng nặng tại Khoản 2). Khung hình phạt Khoản 1 (Khung cơ bản): Phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm. Khoản 2 (Tình tiết tăng nặng): Phạt tù từ 01 năm đến 02 năm nếu thuộc trường hợp: Có tổ chức. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn. Hình phạt bổ sung: Người phạm tội có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm. Phân biệt với Điều 161 (Tội làm sai lệch kết quả bầu cử) Cần lưu ý sự khác nhau giữa hai tội danh dễ nhầm lẫn này: Điều 160: Tập trung vào hành vi cản trở con người (đối với cử tri, ứng cử viên). Điều 161: Tập trung vào hành vi tác động vào kết quả (giả mạo giấy tờ, gian lận phiếu bầu, kiểm phiếu sai...). Bạn có muốn tôi làm rõ thêm về các tình tiết "lợi dụng chức vụ, quyền hạn" thường gặp trong các kỳ bầu cử không? Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích VIDEO : (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO : (đang cập nhật) VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)