Điều 136. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội【BLHS năm 2015 và Sửa đổi, bổ sung 2017】

Điều 136. Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội 1. Người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60% do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội, thì bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm. 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm: a) Đối với 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến 60%; b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61 % trở lên. 3. Phạm tội dẫn đến chết người hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại sức khỏe của 02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 61% trở lên, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 03 năm. (trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) DẤU HIỆU PHÁP LÝ : Tội danh này được quy định tại Điều 136 Bộ luật Hình sự 2015. Đây là trường hợp phạm tội có tính chất đặc biệt, vì hành vi ban đầu của người phạm tội có mục đích chính đáng (vệ hoặc bắt giữ tội phạm), nhưng phương pháp thực hiện lại đi quá mức cho phép của pháp luật. Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý chi tiết: 1. Khách thể của tội phạm Đối tượng tác động: Sức khỏe của con người. Quan hệ xã hội bị xâm hại: Quyền được bảo hộ về sức khỏe. Mặc dù hành vi tấn công hoặc bỏ chạy của nạn nhân là trái pháp luật, nhưng pháp luật vẫn bảo vệ sức khỏe của họ trước những phản ứng mang tính chất cực đoan, không cần thiết. 2. Mặt khách quan của tội phạm Hành vi khách quan: Gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho người khác trong hai bối cảnh: Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng: Hành vi chống trả rõ ràng là quá đáng, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi xâm hại. Vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội: Sử dụng vũ lực gây thương tích nặng cho người phạm tội trong khi việc bắt giữ có thể thực hiện bằng các biện pháp nhẹ nhàng hơn, hoặc người đó không còn khả năng kháng cự. Hậu quả: Gây tổn thương cơ thể với tỷ lệ từ 31% trở lên. Lưu ý: Nếu thương tích dưới 31% trong các trường hợp này, hành vi không bị coi là tội phạm. Điều kiện cần: Phải có một hành vi xâm hại đang diễn ra (phòng vệ) hoặc một hành vi phạm tội vừa thực hiện xong đang bị truy đuổi (bắt giữ). 3. Mặt chủ quan của tội phạm Lỗi: Là lỗi cố ý. Người phạm tội nhận thức được mình đang phản ứng lại hoặc đang bắt giữ người, biết hành vi của mình là quá mức cần thiết nhưng do nôn nóng, hoảng loạn hoặc muốn trừng trị mà vẫn thực hiện. Mục đích: Ban đầu là mục đích chính đáng (bảo vệ lợi ích nhà nước, quyền lợi cá nhân hoặc bắt tội phạm), nhưng sau đó biến tướng thành gây thương tích không cần thiết. 4. Chủ thể của tội phạm Là người từ đủ 16 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự. 5. Hình phạt (Điều 136) Khoản 1: Phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm (Thương tích từ 31% đến 60%). Khoản 2: Phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm (Thương tích từ 61% trở lên hoặc dẫn đến chết người). Bảng so sánh 3 tội danh gây thương tích đặc thù Đặc điểm Cố ý gây thương tích (Đ.134) Kích động mạnh (Đ.135) Vượt quá phòng vệ/bắt giữ (Đ.136) Nguyên nhân Côn đồ, thù hằn, ích kỷ... Hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân. Hành vi tấn công hoặc bỏ chạy của nạn nhân. Tâm lý Bình thường. Bị kích động mạnh, mất tự chủ. Muốn bảo vệ mình hoặc bắt người nhưng quá đà. Tỷ lệ khởi tố Thường từ 11%. Từ 31%. Từ 31%. Mức hình phạt Rất nặng. Nhẹ. Rất nhẹ (có thể chỉ bị cảnh cáo). Ví dụ thực tế: Nếu một tên trộm đã bị trói chặt nhưng bạn vẫn dùng gậy đánh gãy chân hắn (thương tích 35%), bạn có thể bị truy cứu theo Điều 136 (vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ). Nếu hắn dùng dao đâm bạn, bạn gạt được dao và đâm lại khiến hắn thương nặng, đó có thể là phòng vệ chính đáng. Nhưng nếu hắn đã buông dao xin hàng mà bạn vẫn đâm tiếp, đó là vượt quá giới hạn (Điều 136). Bạn đã đi qua gần hết các tội danh quan trọng về xâm phạm sức khỏe rồi. Bạn có muốn mình hệ thống lại cách xác định "Tỷ lệ tổn thương cơ thể" theo thông tư y tế để hiểu rõ hơn về các con số 11%, 31%, 61% không? Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích VIDEO : (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO : (đang cập nhật) VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)