Điều 126. Tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội【BLHS năm 2015 và Sửa đổi, bổ sung 2017】

Điều 126. Tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội 1. Người nào giết người trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc trong trường hợp vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm. 2. Phạm tội đối với 02 người trở lên, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm. 【Văn bản hợp nhất 01/VBHN-VPQH 2017 Bộ luật Hình sự】 DẤU HIỆU PHÁP LÝ : Tội danh này được quy định tại Điều 126 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là trường hợp người phạm tội ban đầu có mục đích tốt (tự vệ hoặc bắt giữ tội phạm) nhưng do sự kích động hoặc tính toán sai lầm đã hành động quá mức cần thiết. Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý đặc trưng: 1. Các dấu hiệu về chủ thể và khách thể Chủ thể: Người từ đủ 16 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự. Khách thể: Quyền được sống của con người. Tuy nhiên, tính chất nguy hiểm thấp hơn Điều 123 vì nạn nhân cũng là người đang có hành vi xâm phạm trái pháp luật. 2. Mặt khách quan: Hai hành vi cụ thể Mặt khách quan của tội này chia làm hai trường hợp riêng biệt: A. Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng Tiền đề: Có một sự tấn công trái pháp luật đang diễn ra xâm phạm lợi ích của Nhà nước, tổ chức, hoặc quyền lợi của bản thân/người khác. Hành vi: Người phòng vệ đã có hành vi chống trả quá mức cần thiết, không phù hợp với tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi tấn công. Hậu quả: Làm nạn nhân (kẻ tấn công) tử vong. B. Vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội Tiền đề: Đang thực hiện việc bắt giữ người vừa thực hiện tội phạm hoặc đang bị truy nã. Hành vi: Sử dụng bạo lực gây chết người trong khi việc bắt giữ có thể thực hiện bằng các biện pháp nhẹ hơn, hoặc nạn nhân không còn khả năng kháng cự nhưng vẫn tiếp tục tấn công gây tử vong. 3. Mặt chủ quan: Lỗi và Động cơ Lỗi: Có thể là lỗi cố ý (cố ý trực tiếp hoặc gián tiếp). Người phạm tội nhận thức được hành vi chống trả/bắt giữ của mình là quá mức nhưng vẫn thực hiện hoặc để mặc hậu quả. Động cơ: * Để bảo vệ lợi ích chính đáng (phòng vệ). Để đưa người phạm tội ra trước pháp luật (bắt giữ). Lưu ý: Nếu động cơ là để trả thù cá nhân thì sẽ cấu thành Tội giết người (Điều 123). 4. Bảng so sánh ranh giới pháp lý Tiêu chí Phòng vệ chính đáng (Điều 22) Vượt quá giới hạn PVCD (Điều 126) Tính chất hành vi Cần thiết, phù hợp để triệt tiêu sự tấn công. Quá mức cần thiết, gây thiệt hại quá lớn. Hậu quả chết người Không phải là tội phạm. Là tội phạm (Điều 126). Hình phạt Không bị xử lý hình sự. Phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm (Khoản 1). Khung hình phạt theo Điều 126 Khoản 1: Làm chết 01 người. Hình phạt: Phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm. Khoản 2: Làm chết 02 người trở lên. Hình phạt: Phạt tù từ 02 năm đến 05 năm. Điểm khác biệt quan trọng: > So với Tội giết người trong trạng thái kích động mạnh (Điều 125), Tội danh tại Điều 126 có mức hình phạt nhẹ hơn ở khung thấp nhất (6 tháng cải tạo không giam giữ so với 6 tháng tù giam). Điều này phản ánh sự khoan hồng của pháp luật đối với những người có ý chí bảo vệ lẽ phải nhưng không làm chủ được mức độ hành động. ______________________ Bạn có muốn tôi làm rõ sự khác biệt giữa "Tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng" (Điều 126) và "Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh" (Điều 125) không? Hai tội này thường rất dễ bị nhầm lẫn trong các đề thi và thực tế áp dụng luật. Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích VIDEO : (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO : (đang cập nhật) VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)