DẤU HIỆU PHÁP LÝ :
Tội trốn đi
nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân được quy
định tại Điều 121 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).
Khác với Điều
120 (tập trung vào người tổ chức, xúi giục), Điều 121 tập trung vào chính
người thực hiện hành vi trốn. Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý chi tiết:
1. Khách
thể của tội phạm
- Đối tượng xâm phạm: Sự ổn định và an toàn của chính
quyền nhân dân, chế độ chính trị và uy tín quốc tế của nước Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Việt Nam.
- Tính chất: Hành vi này tạo điều kiện để cá
nhân tham gia vào các tổ chức phản động lưu vong hoặc các lực lượng thù địch
ở nước ngoài để chống phá đất nước từ bên ngoài.
2. Mặt
khách quan của tội phạm
Người phạm tội
thực hiện một trong hai nhóm hành vi sau:
- Trốn đi nước ngoài: * Xuất cảnh bất hợp pháp (qua
đường tiểu ngạch, biên giới) không có giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền cấp.
- Sử dụng giấy tờ giả hoặc gian lận
để xuất cảnh hợp pháp nhưng mục đích thực sự là để thoát khỏi sự quản lý
của Nhà nước nhằm chống đối.
- Trốn ở lại nước ngoài: * Người đang ở nước ngoài hợp
pháp (du học, lao động, công tác, chữa bệnh, du lịch) nhưng khi hết thời hạn
quy định đã không trở về nước.
- Hành vi "ở lại" này
phải gắn liền với ý thức chủ quan là để thực hiện các hoạt động chống
chính quyền.
3. Chủ thể
của tội phạm
- Độ tuổi: Người từ đủ 16 tuổi trở lên có
năng lực trách nhiệm hình sự.
- Đối tượng: Công dân Việt Nam (thông thường
nhất) hoặc người không có quốc tịch cư trú tại Việt Nam.
4. Mặt chủ
quan của tội phạm
- Lỗi: Lỗi cố ý trực tiếp. Người
phạm tội nhận thức rõ hành vi trốn đi hoặc ở lại là trái quy định và mong
muốn điều đó.
- Mục đích (Dấu hiệu định tội bắt
buộc): Phải nhằm
mục đích chống chính quyền nhân dân.
- Đây là yếu tố then chốt để phân
biệt với tội vi phạm quy định về xuất nhập cảnh thông thường. Mục đích
này thường được chứng minh qua việc: sau khi trốn, đối tượng tham gia tổ
chức phản động, phát ngôn chống phá, hoặc liên lạc với các thế lực thù địch.
5. Hình
phạt (Khung hình phạt)
|
Khung
hình phạt
|
Mức
hình phạt
|
|
Khung 1
(Cơ bản)
|
Phạt tù từ
03 năm đến 12 năm.
|
|
Khung 2
(đặc biệt nghiêm trọng)
|
Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm.
|
|
Khung 3
(Chuẩn bị phạm tội)
|
Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
|
Phân biệt
Điều 121 với các tội danh liên quan
|
Đặc điểm
|
Tội trốn
đi nước ngoài (Đ.121)
|
Tội vi
phạm quy định xuất nhập cảnh (Đ.347)
|
|
Mục
đích
|
Chống
chính quyền nhân dân.
|
Tìm kiếm
việc làm, cư trú bất hợp pháp, lý do cá nhân.
|
|
Tính chất
|
Xâm phạm
An ninh quốc gia.
|
Xâm phạm
trật tự quản lý hành chính.
|
|
Hình phạt
|
Nghiêm trọng
(lên đến 12 năm).
|
Ít nghiêm
trọng (phạt tiền hoặc tù đến 03 năm).
|
Lưu ý cho
nghiên cứu: Trong thực
tiễn pháp lý, nếu người phạm tội trốn đi nước ngoài sau đó hoạt động nhằm lật đổ
chính quyền nhân dân hoặc làm gián điệp, họ có thể bị truy tố về các tội danh nặng
hơn như Tội phản bội Tổ quốc (Điều 108) hoặc Tội hoạt động nhằm lật đổ
chính quyền nhân dân (Điều 109). Điều 121 thường áp dụng khi hành vi dừng lại
ở mức độ trốn nhằm chuẩn bị hoặc tạo tiền đề cho các hoạt động chống phá sau
đó.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét