Điều 352. Khái niệm tội phạm về chức vụ

Điều 352. Khái niệm tội phạm về chức vụ 1. Các tội phạm về chức vụ là những hành vi xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan, tổ chức do người có chức vụ thực hiện trong khi thực hiện công vụ, nhiệm vụ. 2. Người có chức vụ là người do bổ nhiệm, do bầu cử, do hợp đồng hoặc do một hình thức khác, có hưởng lương hoặc không hưởng lương, được giao thực hiện một nhiệm vụ nhất định và có quyền hạn nhất định trong khi thực hiện công vụ, nhiệm vụ. (trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) DẤU HIỆU PHÁP LÝ : Trong hệ thống pháp lý Việt Nam, các tội phạm về chức vụ được quy định tại Chương XXIII Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là nhóm tội phạm đặc thù gắn liền với người có quyền năng pháp lý trong bộ máy Nhà nước hoặc các tổ chức kinh tế - xã hội. Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên Điều 352 và các nguyên tắc lý luận nghiệp vụ: 1. Định nghĩa Tội phạm về chức vụ Theo Khoản 1 Điều 352, tội phạm về chức vụ được hiểu như sau: "Các tội phạm về chức vụ là những hành vi xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan, tổ chức do người có chức vụ thực hiện trong khi thực hiện công vụ, nhiệm vụ." Ba đặc điểm cốt lõi để nhận diện: Tính chất hành vi: Xâm phạm hoạt động bình thường và đúng pháp luật của các cơ quan, tổ chức. Chủ thể: Phải là người có chức vụ (Chủ thể đặc biệt). Hoàn cảnh: Hành vi xảy ra trong quá trình thực hiện công vụ hoặc nhiệm vụ được giao. 2. Khái niệm Người có chức vụ Đây là điểm quan trọng nhất để xác định phạm vi xử lý. Theo Khoản 2 Điều 352, người có chức vụ là người do: 1.     Bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm. 2.     Tuyển dụng, hợp đồng. 3.     Hình thức khác. Người này có thể có hưởng lương hoặc không, nhưng quan trọng nhất là họ được giao thực hiện một nhiệm vụ nhất định và có quyền hạn nhất định khi thực hiện nhiệm vụ đó. 3. Phân loại nhóm tội phạm về chức vụ Bộ luật Hình sự chia nhóm này thành 02 tiểu nhóm dựa trên chủ thể và mục đích: A. Các tội phạm tham nhũng Đặc trưng bởi mục đích vụ lợi. Nhóm trong Nhà nước: Tham ô tài sản, Nhận hối lộ, Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản... Nhóm ngoài Nhà nước: Tham ô tài sản, Nhận hối lộ xảy ra tại các doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước (Ví dụ: Giám đốc công ty cổ phần nhận tiền để ưu tiên thầu). B. Các tội phạm khác về chức vụ Đặc trưng bởi việc làm sai quy định nhưng không nhất thiết phải có yếu tố chiếm đoạt tài sản. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Lạm quyền trong khi thi hành công vụ. Giả mạo trong công tác (như chúng ta đã phân tích ở trên). Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. 4. Các yếu tố cấu thành điển hình (Dành cho báo cáo nghiên cứu) Để phân tích sâu trong báo cáo cao học, bạn nên tập trung vào sự chuyển dịch của khái niệm này qua các thời kỳ: Yếu tố Nội dung trọng tâm Khách thể Quan hệ xã hội đảm bảo sự liêm chính, minh bạch của bộ máy công quyền và niềm tin của nhân dân. Mặt khách quan Hành vi lợi dụng hoặc lạm dụng quyền năng được Nhà nước/Tổ chức trao cho để làm trái pháp luật. Mặt chủ quan Hầu hết là lỗi cố ý (trừ tội Thiếu trách nhiệm). Động cơ thường là vụ lợi hoặc cá nhân. Xuất sang Trang tính Lưu ý quan trọng cho nhà nghiên cứu: Từ năm 2015, khái niệm "người có chức vụ" đã được mở rộng sang cả khu vực ngoài Nhà nước đối với một số tội danh cụ thể (Tham ô, Nhận hối lộ). Điều này phản ánh tư duy pháp lý mới: Tham nhũng không chỉ là vấn đề của công chức, mà là vấn đề của bất kỳ ai nắm giữ quyền lực quản lý tài sản chung. _____________________________ Để làm phong phú thêm cho phần "Cơ sở lý luận" trong báo cáo của bạn, bạn có muốn tôi so sánh khái niệm người có chức vụ giữa BLHS 2015 và Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng (UNCAC) không? 4 tội danh tham nhũng mà khu vực tư nhân phải chịu trách nhiệm hình sự? Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích VIDEO : (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO : Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP Hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật Hình sự trong xét xử tội phạm tham nhũng và tội phạm khác về chức vụ  .30/12/2020  15/02/2021  NQ.11 VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)