Điều 309. Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, phát tán, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất phóng xạ, vật liệu hạt nhân321

Điều 309. Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, phát tán, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất phóng xạ, vật liệu hạt nhân321 1. Người nào sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, phát tán, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất phóng xạ, vật liệu hạt nhân, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm. 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm: a) Có tổ chức; b) Vận chuyển, mua bán qua biên giới; c) Làm chết người; d) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên; đ) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121%; e) Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng; g) Tái phạm nguy hiểm. 3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm: a) Làm chết 02 người; b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 122% đến 200%; c) Gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng. 4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân: a) Làm chết 03 người trở lên; b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên; c) Gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên. 5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm. (trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH : DẤU HIỆU PHÁP LÝ : Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, phát tán, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất phóng xạ, vật liệu hạt nhân theo Điều 309 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) là tội phạm có tính chất đặc biệt nguy hiểm do đối tượng tác động có nguy cơ gây thảm họa cho môi trường và sức khỏe cộng đồng. Dưới đây là các dấu hiệu pháp lý đặc trưng: 1. Khách thể của tội phạm Đối tượng tác động:  Chất phóng xạ: Các chất ở thể rắn, lỏng hoặc khí có tính phóng xạ (ví dụ: các nguồn phóng xạ dùng trong y tế, công nghiệp). Vật liệu hạt nhân: Các vật liệu có khả năng phân hạch hoặc chứa các đồng vị phân hạch (như Uranium, Plutonium). Quan hệ xã hội bị xâm phạm: Xâm phạm chế độ quản lý đặc biệt của Nhà nước đối với chất phóng xạ, vật liệu hạt nhân và xâm phạm an toàn, trật tự công cộng. 2. Mặt khách quan của tội phạm Tội này có cấu thành hình thức, nghĩa là chỉ cần thực hiện một trong các hành vi sau đây là đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm (không bắt buộc phải có hậu quả xảy ra): Sản xuất: Chế biến, chế tạo ra chất phóng xạ hoặc vật liệu hạt nhân. Tàng trữ: Cất giữ, lưu kho trái phép ở bất kỳ nơi nào. Vận chuyển: Di chuyển từ nơi này sang nơi khác bằng bất kỳ phương tiện nào mà không có giấy phép hoặc sai quy định. Sử dụng: Khai thác tính năng, công dụng của các chất này (ví dụ: dùng trong nghiên cứu, sản xuất trái phép). Phát tán: Làm cho các chất này lan tỏa ra môi trường xung quanh (đất, nước, không khí). Mua bán: Các hoạt động giao dịch, trao đổi bằng tiền hoặc hiện vật. Chiếm đoạt: Dùng vũ lực, đe dọa, lừa đảo hoặc lợi dụng sơ hở để lấy các chất này từ người quản lý hợp pháp. 3. Chủ thể của tội phạm Là người có năng lực trách nhiệm hình sự đầy đủ và đạt độ tuổi theo quy định (từ đủ 16 tuổi trở lên đối với Khoản 1; từ đủ 14 tuổi trở lên đối với các khoản nặng hơn có tính chất rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng). 4. Mặt chủ quan của tội phạm Lỗi: Là lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội nhận thức rõ tính chất nguy hiểm của các chất này và biết hành vi của mình là trái pháp luật nhưng vẫn thực hiện. Mục đích: Không phải là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm, trừ khi nhằm mục đích lật đổ chính quyền (khi đó sẽ chuyển sang tội danh khác như Khủng bố). Các khung hình phạt chính (Điều 309) Khung Hình phạt Các tình tiết tăng nặng điển hình Khung 1 Phạt tù từ 02 - 07 năm Hành vi cơ bản (chưa gây hậu quả lớn). Khung 2 Phạt tù từ 05 - 12 năm Có tổ chức; lợi dụng chức vụ; gây thương tích cho người khác (31% - 60%); thiệt hại tài sản (100tr - dưới 500tr). Khung 3 Phạt tù từ 10 - 20 năm Làm chết người; gây thương tích trên 61%; thiệt hại tài sản (500tr - dưới 1,5 tỷ). Khung 4 Phạt tù 20 năm hoặc Tù chung thân Làm chết 03 người trở lên; gây thảm họa môi trường; thiệt hại tài sản trên 1,5 tỷ. Lưu ý về quy định năm 2026 Trong bối cảnh cập nhật các danh mục kiểm soát hạt nhân mới, bạn cần lưu ý: 1.     Định lượng phóng xạ: Việc xác định tội danh thường căn cứ vào Tổng hoạt độ phóng xạ hoặc Khối lượng vật liệu hạt nhân vượt ngưỡng cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành. 2.     Thiết bị chứa: Hành vi tàng trữ các thiết bị có nguồn phóng xạ (như máy đo độ ẩm hạt nhân, thiết bị soi chiếu công nghiệp) mà không khai báo cũng có thể bị xem xét theo điều này. ______________________ Bạn có muốn tôi cung cấp thêm thông tin về cách phân biệt tội danh này với Tội vi phạm quy định về quản lý chất phóng xạ (Điều 310) không? Đây là hai tội danh rất dễ nhầm lẫn trong thực tế pháp lý. Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích VIDEO : (đang cập nhật) TÀI LIỆU THAM KHẢO : (đang cập nhật) VĂN BẢN LIÊN QUAN : (đang cập nhật)