(trích BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017) PHẦN BÌNH LUẬN & PHÂN TÍCH : DẤU HIỆU PHÁP LÝ :
Tội tuyển mộ,
huấn luyện hoặc sử dụng lính đánh thuê được quy định tại Điều 424 Bộ luật
Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Đây là tội danh nhằm ngăn chặn việc
thương mại hóa chiến tranh và bảo vệ nền hòa bình, an ninh quốc tế theo tinh thần
của Công ước Quốc tế chống tuyển mộ, sử dụng, tài trợ và huấn luyện lính đánh
thuê (1989). Dưới đây là
các dấu hiệu pháp lý đặc trưng:
1. Khách
thể của tội phạm
- Đối tượng xâm phạm: Nền hòa bình và an ninh của các
quốc gia, sự ổn định của cộng đồng quốc tế và chủ quyền quốc gia.
- Bản chất: Hoạt động lính đánh thuê thường
gắn liền với các cuộc đảo chính, xung đột vũ trang phi nghĩa và vi phạm
nhân quyền, gây bất ổn nghiêm trọng cho trật tự thế giới.
2. Mặt
khách quan của tội phạm Người phạm tội
thực hiện một hoặc nhiều hành vi sau đây:
- Tuyển mộ: Tìm kiếm, dụ dỗ, lôi kéo hoặc
thuê mướn người khác làm lính đánh thuê.
- Huấn luyện: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ
năng quân sự, sử dụng vũ khí, phương tiện chiến tranh cho lính đánh thuê.
- Sử dụng: Trực tiếp điều hành, chỉ huy hoặc
đưa lính đánh thuê vào tham gia các cuộc xung đột vũ trang hoặc các hoạt động
bạo loạn nhằm chống lại một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ.
Định
nghĩa "Lính đánh thuê" (theo Công ước quốc tế và tinh thần BLHS):
- Là người được tuyển mộ để chiến
đấu trong một cuộc xung đột vũ trang.
- Không phải là công dân của các
bên tham chiến và không cư trú tại vùng lãnh thổ bị kiểm soát bởi một bên
tham chiến.
- Tham gia chiến đấu chủ yếu vì mục
đích vụ lợi cá nhân (được hứa hẹn trả thưởng vật chất cao hơn mức lương của
quân nhân có quân hàm tương đương trong quân đội nước đó).
- Không được gửi đến bởi một quốc
gia không tham chiến để thực hiện nhiệm vụ chính thức với tư cách là thành
viên lực lượng vũ trang.
3. Chủ thể
của tội phạm
- Chủ thể thường: Bất kỳ người nào có năng lực
trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi theo quy định.
- Đặc điểm: Thường là những cá nhân hoặc
thành viên của các tổ chức quân sự tư nhân, các nhóm môi giới hoặc người
có quyền lực chính trị muốn can thiệp vào quốc gia khác một cách gián tiếp.
4. Mặt chủ
quan của tội phạm
- Lỗi: Lỗi cố ý trực tiếp. Người
phạm tội nhận thức rõ hành vi tuyển mộ, huấn luyện hoặc sử dụng lính đánh
thuê là bất hợp pháp và gây nguy hiểm cho hòa bình nhưng vẫn thực hiện.
- Mục đích: Nhằm thu lợi nhuận thông qua việc
cung cấp dịch vụ quân sự trái phép hoặc nhằm mục đích chính trị (lật đổ
chính quyền, can thiệp nội bộ quốc gia khác).
5. Hình
phạt (Khung hình phạt)
|
Khung
hình phạt
|
Mức
hình phạt
|
|
Khung 1
(Cơ bản)
|
Phạt tù từ
10 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân.
|
Phân biệt
Điều 424 (Người tuyển mộ) và Điều 425 (Người làm lính đánh thuê)
|
Tiêu
chí
|
Tội
tuyển mộ, huấn luyện (Đ.424)
|
Tội
làm lính đánh thuê (Đ.425)
|
|
Vai trò
|
Là
"ông chủ", người tổ chức, người thuê.
|
Là người
trực tiếp cầm súng vì tiền.
|
|
Hành vi
|
Tuyển chọn,
dạy cách đánh, điều động.
|
Tham gia
chiến đấu để nhận tiền.
|
|
Hình phạt
|
Rất nặng
(đến Chung thân).
|
Nhẹ hơn (đến
15 năm tù).
|
Lưu ý cho
nghiên cứu:
- Tính chất quốc tế: Tội danh này thường có yếu tố
nước ngoài. Việt Nam quy định tội danh này nhằm khẳng định lập trường
không chấp nhận việc sử dụng vũ lực tư nhân trong quan hệ quốc tế.
- Thời hiệu: Tương tự các tội khác trong
Chương XXVI, tội danh này không áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm
hình sự.
- Pháp nhân: Hiện nay, Bộ luật Hình sự Việt
Nam chỉ truy cứu trách nhiệm hình sự cá nhân đối với tội danh này,
mặc dù trên thế giới lính đánh thuê thường gắn liền với các công ty quân sự
tư nhân (PMCs). Đây là một điểm đáng lưu ý khi thực hiện báo cáo nghiên cứu
cao học về sự phát triển của luật pháp.
Luật Gia Vlog - Kiettan Nguyen-tổng hợp & phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét